Od 1 lipca 2015 r. zmiany w VAT

W dniu 27 kwietnia br. Prezydent podpisał ustawę nowelizującą przepisy o podatku od towarów i usług oraz ustawę Prawo zamówień publicznych. Nowelizacja wprowadza zmiany dotyczące m.in. rozszerzenia mechanizmu odwróconego obciążenia VAT, tzw. ulgi na złe długi oraz przykładowych metod służących odliczaniu podatku naliczonego w odniesieniu do towarów i usług wykorzystywanych do celów mieszanych.

Wprowadzenie nowych regulacji ma na celu pełniejsze dostosowanie przepisów o podatku od towarów i usług do prawa unijnego. Ponadto, celem zmian jest zapewnienie większej skuteczności poboru VAT oraz zapobieganie wyłudzeniom zwrotu tego podatku w obrocie niektórymi towarami.

Nowelizacja przewiduje zmiany w zakresie mechanizmu odwróconego obciążenia VAT polegającego na przeniesieniu obowiązku rozliczenia podatku z dostawcy na nabywcę. Jest to forma rozliczeń szczególnego rodzaju i może być stosowana w wyjątkowych sytuacjach. Odwrócone obciążenie VAT stosowane jest wobec zamkniętego katalogu transakcji, który nowelizacja rozszerza na m.in.:

• niektóre postaci złota,
• kolejne wyroby ze stali,
• telefony komórkowe, laptopy, tablety, konsole do gier,
• nieobrobione plastycznie metale nieżelazne, tj. aluminium, ołów, cynk.

Ponadto, nowe przepisy nakładają na sprzedawców obowiązek składania w urzędzie skarbowym informacji podsumowujących, zawierających zbiorcze informacje o dokonanych przez nich transakcjach objętych odwrotnym obciążeniem. Na podstawie danych z tych informacji możliwe będzie sprawdzenie, czy nabywcy wywiązali się z obowiązku rozliczenia VAT.

Kolejna zmiana dotyczy regulacji tzw. ulgi na złe długi, która umożliwia wierzycielowi obniżenie podstawy opodatkowania oraz podatku należnego, w sytuacji gdy dłużnik w określonym terminie nie zapłaci za zakupione towary i usługi. Zgodnie z dotychczas obowiązującymi przepisami, wierzyciel nie może skorzystać z ulgi, jeżeli dłużnik jest w trakcie postępowania upadłościowego lub likwidacji. Jednocześnie dłużnik jest w takiej sytuacji zobowiązany do dokonania korekty odliczonego wcześniej podatku VAT. W myśl nowelizacji, dłużnik nie będzie zobowiązany do dokonywania korekty podatku naliczonego, jeśli w ostatnim dniu miesiąca, w którym upływa 150 dni od terminu płatności, będzie w trakcie postępowania upadłościowego lub likwidacji. Podatek odliczony przez dłużnika podlegał będzie zgłoszeniu do masy upadłości.

Ponadto, w celu pełniejszego dostosowania regulacji krajowych do przepisów unijnych, nowelizacja wprowadza zmiany w zakresie tzw. sposobu określania proporcji, tj. dotyczące przykładowych metod służących odliczaniu podatku naliczonego w odniesieniu do towarów i usług wykorzystywanych do celów mieszanych. Chodzi tu o sposób ustalenia zakresu odliczenia podatku VAT w przypadku nabywania towarów i usług służących zarówno do celów działalności opodatkowanej, działalności zwolnionej oraz działalności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT.

Nowe przepisy przewidują również zwiększenie stawki podatku VAT z 8 na 23%  na towary przeznaczone na cele ochrony przeciwpożarowej oraz podwyższenie wysokości kaucji gwarancyjnej w przypadku dostawy paliw ? minimalnej do 1 mln zł i maksymalnej do 10 mln zł.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2015 r., z wyjątkiem przepisów dotyczących sposobu określania proporcji i związanych z tym korekt, a także regulacji dotyczących opodatkowania towarów przeznaczonych na cele ochrony przeciwpożarowej i jednego z przepisów przejściowych, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.