Termin odliczenia VAT z faktury otrzymanej z opóźnieniem

Podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego od zakupów związanych z prowadzoną przez niego działalności opodatkowaną. Aby jednak mógł z tego uprawnienia skorzystać z zasady musi posiadać fakturę, na podstawie której odliczenia dokona. (Wymóg posiadania faktury nie dotyczy odwrotnego obciążenia, importu usług, WNT.)
Ustalenie terminu odliczenia nie rodzi problemu w sytuacjach, w których otrzymanie faktury zbiega się w czasie z powstaniem obowiązku podatkowego. Sprawa się jednak komplikuje, jeżeli faktura wpłynie do nabywcy kilka miesięcy po transakcji. Pojawiają się wówczas wątpliwości, czy podatnik może odliczyć VAT w terminie późniejszym niż w drugim miesiącu (okresie rozliczeniowym) następującym po okresie, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Wątpliwości te wydają się nieuzasadnione w świetle wydanych przez Ministra Finansów interpretacji indywidualnych.
Przykładowo Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 4.06.2014 r. (ILPP2/443-271/14-2/MN), potwierdził, iż podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia w okresie, w którym otrzymał fakturę dokumentującą transakcję, bądź w dwóch kolejnych okresach rozliczeniowych następujących po okresie, w którym otrzymano fakturę – w sytuacji, gdy nie otrzyma faktury w okresie, w którym powstał obowiązek podatkowy albo w dwóch następnych okresach.
Z kolei Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 5.12.2014 r., (IBPP2/443-904/14/JJ), odniósł się do odliczenia VAT z duplikatu, stwierdzając, że:
„Z analizy opisanej sytuacji w kontekście powołanych przepisów wynika, że prawo Spółki do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego – zgodnie z art. 86 ust. 10 i 10b pkt 1 ustawy o VAT – powstaje w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy dotyczący danej transakcji, przy czym nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym Spółka otrzyma fakturę (bądź duplikat faktury) dokumentujący daną dostawę towarów i świadczenie usług.
Natomiast jeżeli Wnioskodawca nie odliczy podatku naliczonego w miesiącu, w którym spełnione zostaną wszystkie przesłanki warunkujące skorzystanie z tego prawa – na podstawie art. 86 ust. 11 ustawy – będzie miał możliwość zrealizowania prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych, następujących po okresie, w którym Spółka nabędzie prawo do odliczenia, tj. po miesiącu, w którym Spółka otrzyma fakturę bądź duplikat faktury dokumentujący daną dostawę towarów i świadczenie usług.”

Zgodnie zatem z poglądem prezentowanym przez organy podatkowe, prawo do odliczenia VAT z faktury powstaje w okresie, w którym łącznie spełnione zostaną dwa warunki, tj.:

• powstał obowiązek podatkowy w odniesieniu do transakcji, do której odnosi się faktura, oraz
• podatnik dysponuje fakturą, na podstawie, której dokonuje odliczenia.

Tym samym, w przypadku gdy podatnik otrzyma fakturę w późniejszym okresie niż powstał obowiązek podatkowy, pierwszym okresem w którym może nastąpić odliczenie (okresem, w którym powstało prawo do odliczenia) jest ten, w którym otrzymał fakturę.
Jeżeli przysługującego mu uprawnienia nie zrealizuje w rozliczeniu za okres, w którym powstało prawo do odliczenia (tj. w którym spełnił łącznie ww. warunki), może je zrealizować – według własnego wyboru - w jednym z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.
Dodatkowo należy zaznaczyć, iż powstanie prawa do odliczenia należy wiązać z otrzymaniem pierwszej faktury dokumentującej daną transakcję. Stąd też, jeżeli podatnik w pierwszej kolejności otrzyma duplikat faktury, wówczas termin do odliczenia podatku należy liczyć uwzględniając datę otrzymania duplikatu.