Nie można z urzędu zaliczyć nadpłaty w podatku PIT na poczet zaległości w VAT

Kwestią zakresu odpowiedzialności solidarnej małżonków i wynikających z tego konsekwencji na gruncie prawa podatkowego zajmował się ostatnio WSA w Łodzi (I SA/Łd 28/15).

Spór dotyczył małżonków, którzy złożyli wspólne zeznanie podatkowe (PIT-36) wykazując nadpłatę podatku do zwrotu. Jednocześnie jeden z małżonków prowadził działalność gospodarczą i posiadał zaległości w zakresie podatku VAT. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłaty z podatku PIT na poczet zaległości w VAT. Z uwagi, iż Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy wyżej wymienione postanowienie,  małżonkowie złożyli skargę do WSA.

Sąd stwierdził, że art. 92. §3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej o.p.) wprowadza zasadę solidarnej odpowiedzialności małżonków za zobowiązania podatkowe jedynie w sytuacji, gdy przepisy podatkowe przewidują zasadę wspólnego opodatkowania małżonków. Obecnie jest to możliwe jedynie w odniesieniu do podatku dochodowego od osób fizycznych. Jeżeli w takim zeznaniu zostanie wykazane zobowiązanie wobec urzędu skarbowego, to małżonkowie ponoszą za nie wspólną odpowiedzialność. Zgodnie z art. 133 § 3 o.p, w sytuacji złożenia wspólnego opodatkowania przez małżonków są oni jedną stroną postępowania, a każde z małżonków jest uprawnione do działania w imieniu obojga.

Art. 92 § 3 o.p. nie wprowadza zasady solidarnej odpowiedzialności małżonków za wszelkie zobowiązania podatkowe któregokolwiek  z nich. W konsekwencji sąd uznał, że małżonek nie ponosi solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe obciążające drugiego małżonka z tytułu zaległości powstałych w podatku od towarów i usług. Sąd w uzasadnieniu do wyroku powołał się również na wcześniejsze orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie (Wyrok NSA z dnia 24 października 2006 r. - I FSK 575/04). Również WSA w Warszawie potwierdził, że (…) każdy z małżonków odpowiada za własne, ustalone wobec niego zobowiązanie.(…) (Wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2007 r. - III SA/Wa 2816/05).

Art. 29 § 1 w nawiązaniu do art. 26 o.p. nie mogą w ocenie sądu stanowić podstawy do wydania zaskarżonego postanowienia. Odpowiedzialność podatnika jest odpowiedzialnością za podatek własny. Skoro zaległość w podatku od towarów i usług dotyczyła jednego z małżonków, organ podatkowy nie mógł wydać postanowienia o zaliczeniu należnej solidarnie małżonkom nadpłaty na poczet należności, za które odpowiada tylko jeden z małżonków.