Możliwość przywrócenia terminu do zgłoszenia darowizny bądź spadku od najbliższej rodziny
W dniu 7 stycznia 2025 r. weszły życie znowelizowane przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn, które przewidują m.in. instytucję przywrócenia terminu, jeżeli nie został on dotrzymany bez winy podatnika.
Niewątpliwie korzystną zmianą jest wprowadzanie do ustawy o podatku od spadków i darowizn uregulowań umożliwiających przywrócenie terminu na zgłoszenie organowi podatkowemu nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych od najbliższych członków rodziny (małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę).
Zasadą jest, że nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych pochodzących od osób najbliższych, czyli od osób zaliczanych do tzw. grupy zerowej, jest zwolnione z opodatkowania, o ile nabywca zgłosi organowi podatkowemu fakt nabycia w terminie 6 miesięcy od powstania obowiązku podatkowego ( formularz SD-Z2).
Dotychczas, wyznaczony przez ustawodawcę 6-miesięczny termin na zgłoszenie nabycia, był terminem materialnym, nieprzywracalnym. Tym samym jego uchybienie skutkowało brakiem możliwości skorzystania ze zwolnienia od zapłaty podatku, niezależnie od powodu niedotrzymania terminu.
Aktualnie po nowelizacji, w art. 4c ustawy, zapisano, że terminy określone w art. 4a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 4b ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn przywraca się na wniosek podatnika, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.
Do przywrócenia terminu stosuje się odpowiednio przepisy art. 162 § 2 i 3 oraz art. 163 § 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. To zaś oznacza, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Ważnym jest jednak, że nowe uregulowania będą miały zastosowanie wyłącznie do „nowych stanów faktycznych”, a dokładnie do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło:
- od dnia wejścia w życie znowelizowanych przepisów,
- lub przed dniem wejścia w życie nowelizacji - o ile termin do zgłoszenia tego nabycia jeszcze nie upłynął.
Ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn weszła w życie z dniem 7 stycznia 2026 roku.
