Konwersja wierzytelności na kapitał zakładowy, a obowiązek w podatku dochodowym

Konwersja wierzytelności na kapitał zakładowy - niezależnie od jej kwalifikacji dokonanej na gruncie prawa cywilnego, tj. jako potrącenia, nowacji, przelewu wierzytelności, czy też zwolnienia z długu - zawsze będzie związana z wniesieniem do spółki wkładu niepieniężnego.

Takie stanowisko wynika z jednego z najnowszych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 2014 r. (II FSK 2758/12).

Jak wynika ze stanu faktycznego będącego przedmiotem rozstrzygnięcia Bank posiadał zaangażowanie kredytowe wobec spółki akcyjnej. Ze względu na kłopoty finansowe dłużnika zostało wszczęte postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu. Sąd Rejonowy wydał postanowienie w przedmiocie zatwierdzenia układu, zgodnie z którym część wierzytelności Banku została umorzona, a pozostała do spłaty kwota wierzytelności została zaspokojona poprzez jej konwersję na akcje wyemitowane przez upadłego dłużnika dla Banku. Jednocześnie Bank wskazał, że objecie akcji nastąpiło za wkład pieniężny, a wierzytelność spółki o wniesienie wkładu została potrącona z wierzytelnością Banku z tytułu zadłużenia kredytowego.

W związku z powyższym Bank spytał, czy w przedstawionym stanie faktycznym objęcie akcji w zamian za wkład pieniężny będzie dla Banku neutralne na gruncie ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.

W ocenie Banku jeżeli objąłby on akcje dłużnika w zamian za aport w postaci wierzytelności w formie wkładu niepieniężnego, zobowiązany byłby ustalić z tego tytułu przychód podatkowy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Natomiast konwersja wierzytelności na akcje nie może skutkować powstaniem przychodu, o którym mowa w powyższym przepisie, jeśli strony postanowią wnieść do spółki wierzytelności w formie wkładu pieniężnego, przy czym zapłata za akcje nastąpi w drodze potrącenia z wzajemną wymagalną wierzytelnością Spółki.

Zarówno Minister Finansów jak też sądy obu instancji niestety nie przyznały racji Wnioskodawcy. W ich ocenie nie można utożsamiać potrącenia wzajemnych wymagalnych wierzytelności spółki i wspólnika związanego z podwyższeniem kapitału zakładowego, z fizycznym uregulowaniem przez wspólnika istniejącej wierzytelności spółki wobec tego wspólnika, z tytułu roszczenia o wniesienie przez niego wkładu pieniężnego na podwyższony kapitał zakładowy. Konwersja wierzytelności wierzyciela oznacza bowiem jej zamianę na inne prawo majątkowe i nie jest wniesieniem wkładu w formie pieniężnej, albowiem tę można zrealizować tylko przez wpłatę pieniądza (gotówki) lub przy użyciu pieniądza bankowego.

Niestety jest to już kolejny niekorzystany dla podatników wyrok dotyczący przedmiotowego zagadnienia.