Ministerstwo Finansów wraca do prac nad niekorzystnymi zmianami w podatkach dochodowych
Projekt dużej nowelizacji w PIT i CIT (UD 116) wywołał w 2025 r. sporo emocji i obaw. Propozycje zmian utknęły na dłuższy czas na etapie konsultacji co spowodowało, że nie weszły one w życie z początkiem 2026 roku. Do niedawna tlił się jeszcze płomyk nadziei, że Ministerstwo Finansów całkowicie zrezygnowało już z pomysłu ich wprowadzenia. Jakiś czas temu pojawiła się jednak zaktualizowana wersja projektu ustawy zmieniającej. Resort utrzymuje propozycje wprowadzenia negatywnych dla podatników zmian, które potencjalnie mogą wejść w życie już od 1 stycznia 2027 r.
Jakie zmiany proponuje Ministerstwo? Przewidują one m.in.:
1. Rozszerzenie katalogu ukrytych zysków w CIT estońskim – ukrytymi zyskami miałyby być dodatkowo m.in. wszelkiego rodzaju opłaty i należności:
• wynikające z umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze,
• za korzystanie lub prawo do korzystania z autorskich lub pokrewnych praw majątkowych, licencji lub know-how,
• z tytułu świadczeń doradczych, księgowych, badania rynku, usług prawnych, reklamowych, usług pośrednictwa, zarządzania i kontroli.
2. Opodatkowanie CIT estońskim wypłat zysków dokonywanych po rezygnacji lub utracie prawa do opodatkowania CIT estońskim. Dla potrzeb podatkowych będzie należało przyjmować, że wypłata zysku lub jego dystrybucja następuje z dochodu z tytułu zysku netto osiągniętego w okresie opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek. Opodatkowanie CIT estońskim ma jednak nie dotyczyć dystrybucji tych zysków, które spółka wypracowała przed wejściem w CIT estoński. Będzie musiała na to wskazywać uchwała o podziale wyniku finansowego netto. W pierwszej wersji projektu nie było tego doprecyzowania. Pojawiła się wówczas obawa, że każda wypłata zysków pochodzących sprzed okresu opodatkowania CIT estońskim, dokonana po utracie prawa do CIT estońskiego, opodatkowana będzie podwójnie. Pierwszy raz „klasycznym CIT” w okresie przed wejściem w CIT estoński i drugi raz estońskim CIT, w momencie wypłaty po utracie prawa do CIT estońskiego poprzez domniemanie, że zysk ten pochodzi z okresu opodatkowania ryczałtem.
3. Nowe wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów, czyli wprowadzenie pojęcia „ukrytej dywidendy”. Podatnicy CIT nie zaliczą do kosztów podatkowych wydatków na określone świadczenia wykonywane przez osobę fizyczną będącą podmiotem powiązanym w rozumieniu przepisów o cenach transferowych (art. 11a ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT). Wprowadzono jednak zastrzeżenie, że dla potrzeb ukrytej dywidendy do stwierdzenia „wywierania znaczącego wpływu” wystarczy, że osoba fizyczna będzie posiadała nie 25%, a 5% m.in. udziałów w kapitale lub praw głosu w określonych organach podmiotu. Świadczeniami tymi mają być m.in.:
• usługi doradcze, badania rynku, usługi reklamowe, zarządzania i kontroli,
• obsługa i doradztwo prawne,
• korzystanie lub prawo do korzystania z autorskich lub pokrewnych praw majątkowych, licencji lub know-how,
• powtarzające się świadczenia niepieniężne (art. 176 KSH).
Ukrytą dywidendą nie będą natomiast świadczenia:
• wykonywane w ramach umowy o pracę oraz takie, które opodatkowane są w ramach źródła przychodów z działalności wykonywanej osobiście, a więc takie, które podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych (czyli stawką 32% w zakresie nadwyżki ponad 120.000 zł dochodu),
• których przedmiot jest następnie odsprzedawany przez podatnika lub jest niezbędny do wytworzenia towarów lub usług oferowanych przez podatnika oraz przy ich wytworzeniu nie korzystano z usług podwykonawców.
4. Doprecyzowanie zasad dotyczących wstecznej zmiany stawek amortyzacyjnych - proponowana zmiana przepisów ma na celu rozwiązanie rozbieżności w interpretacji przepisu dającego prawo do obniżania stawek amortyzacyjnych i osiągnięcie pewnego rodzaju kompromisu w tym zakresie. Nowelizacja miałaby umożliwić wsteczną zmianę stawek amortyzacyjnych dla danego roku podatkowego, do momentu upływu terminu na złożenie zeznania za ten rok podatkowy. Zmiana stawek w odniesieniu np. do 2026 r. byłaby możliwa jedynie do końca marca 2027 r. Jednoznacznie wykluczałaby ona natomiast możliwość wstecznej zmiany stawek amortyzacyjnych w odniesieniu do poprzednich okresów, poprzez korektę zeznań podatkowych.
5. Opodatkowanie PIT przy sprzedaży przez obdarowanego przedmiotów niektórych darowizn w okresie 3 lat od otrzymania darowizny. Przepis ten będzie kolejnym ograniczeniem atrakcyjności podatkowej leasingów samochodów osobowych. Propozycja wprowadzenia tego przepisu jest zapewne w dużej mierze spowodowana chęcią wyeliminowania przez MF możliwości sprzedaży samochodu osobowego wykupionego z leasingu bez opodatkowania. Dotychczas możliwość taka istniała w związku z przekazaniem go na rzecz członka najbliższej rodziny w formie darowizny (dla takiej darowizny przewidziano możliwość zwolnienia z podatku od spadków i darowizn), a następnie sprzedaż przez obdarowanego po upływie 6 miesięcy.
Zgodne z projektem ustawy zmieniającej, jeżeli:
• rzecz ruchoma była wykorzystywana przez darczyńcę na potrzeby związane z działalnością gospodarczą,
• darowizna korzysta ze zwolnienia przewidzianego dla członków najbliższej rodziny,
• wartość rzeczy ruchomej na dzień darowizny przekracza kwotę 36.120 zł
- obdarowany zapłaci PIT (według skali podatkowej) od sprzedaży przedmiotu darowizny, jeżeli sprzedaż nastąpi przed upływem 3 lat licząc od końca roku, w którym otrzymał darowiznę.
Przepis znajdzie zastosowanie również w przypadku, gdy obdarowany przekaże przedmiot darowizny kolejnemu członkowi najbliższej rodziny w formie darowizny.
6. Ograniczenia w korzystaniu z IP Box - Z IP Box (preferencyjnej, 5% stawki podatku dochodowego dotyczącej kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej) mogliby korzystać wyłącznie Ci podatnicy, którzy zatrudniają na umowę o pracę co najmniej 3 niepowiązane osoby lub wypłacają na rzecz takich osób wynagrodzenie o określonej wysokości z innych tytułów (np. umowy zlecenia). Z preferencji nie mogliby więc dłużej korzystać samodzielni freelancerzy.
Jak wskazuje samo Ministerstwo Finansów, projektowane zmiany mają na celu uszczelnienie systemu podatkowego. Nic więc dziwnego, że większość propozycji ma charakter profiskalny. Pomimo długiego okresu, przez który projekt pozostawał w konsultacjach, różnice względem pierwszej wersji projektu mają charakter raczej kosmetyczny. Szczególną uwagę resort zdaje się poświęcać stosunkom gospodarczym i rozliczeniom pomiędzy Spółkami i ich wspólnikami. Dotyczy to zarówno podmiotów w reżimie CIT estońskiego, jak i opodatkowanych na „klasycznych” zasadach. Wiele ze stosowanych dotychczas form, mechanizmów współpracy wspólników ze swoimi spółkami (które nie zawsze mają przecież na celu podatkową optymalizację) wiązać się będzie z koniecznością zapłaty wyższego podatku. Jeżeli omawiany projekt wejdzie w życie w obecnym lub zbliżonym do obecnego kształcie, to znacząco spadnie również liczba przedsiębiorców mogących stosować IP Box. Odczują to zapewne przede wszystkim programiści. Proponowane zmiany to także kolejny „cios” w atrakcyjność leasingów samochodów osobowych. Przypomnijmy, że od 2026 r. funkcjonują również nowe, niższe limity dotyczące ich wartości, co w wielu przypadkach przyczyniło się do wzrostu wartości zobowiązań podatkowych w PIT i CIT.
Pamiętajmy, że wciąż mamy do czynienia z początkowym etapem procesu legislacyjnego. O jego dalszym przebiegu będziemy Państwa informować w ramach naszego newslettera!
