Nowa umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania z Brazylią – kluczowe skutki podatkowe dla płatności transgranicznych

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązuje nowa mowa o unikaniu podwójnego opodatkowania zawarta pomiędzy Polską a Brazylią (dalej: UPO).

Jej celem jest nie tylko eliminacja podwójnego opodatkowania dochodów, lecz także przeciwdziałanie nadużyciom traktatowym.

Dla przedsiębiorców prowadzących działalność transgraniczną szczególne znaczenie mają regulacje dotyczące podatku u źródła od dywidend, odsetek, należności licencyjnych oraz – co rzadko spotykane w polskich umowach – opłat za usługi techniczne. Zastosowanie preferencyjnych stawek przewidzianych w UPO jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy odbiorca należności jest ich rzeczywistym właścicielem (beneficial owner).

Dywidendy (art. 10)
Dywidendy wypłacane przez spółkę mającą siedzibę w jednym z Umawiających się Państw na rzecz rezydenta drugiego Państwa mogą być opodatkowane zarówno w państwie źródła, jak i w państwie rezydencji odbiorcy. Umowa ogranicza jednak stawkę podatku u źródła. Zasadniczo wynosi ona 15% kwoty dywidendy brutto. Preferencyjna stawka 10% znajdzie zastosowanie, jeżeli rzeczywistym beneficjentem dywidendy jest spółka kapitałowa posiadająca bezpośrednio co najmniej 25% udziałów lub akcji w spółce wypłacającej dywidendę przez nieprzerwany okres 365 dni.

Odsetki (art. 11)
Odsetki powstające w jednym państwie i wypłacane rezydentowi drugiego państwa co do zasady mogą być opodatkowane w obu państwach, przy czym podatek u źródła został ograniczony. Standardowa stawka wynosi 15% kwoty brutto odsetek. Umowa przewiduje jednak preferencję w wysokości 10% w przypadku, gdy rzeczywistym beneficjentem jest bank, a pożyczka lub kredyt zostały udzielone na okres co najmniej 5 lat w celu finansowania projektów inwestycyjnych, nabycia sprzętu lub robót publicznych. Dodatkowo całkowite zwolnienie z podatku u źródła przewidziano dla odsetek wypłacanych rządom, jednostkom terytorialnym oraz niektórym instytucjom finansowym będącym własnością państwa.

Należności licencyjne (art. 12)
Umowa wprowadza zróżnicowane stawki podatku u źródła w zależności od rodzaju należności licencyjnych. W przypadku należności związanych z użytkowaniem lub prawem do użytkowania znaków towarowych maksymalna stawka podatku u źródła wynosi 15%. We wszystkich pozostałych przypadkach – obejmujących m.in. prawa autorskie, patenty, know-how czy użytkowanie urządzeń przemysłowych – stawka została ograniczona do 10% kwoty brutto.

Opłaty za usługi techniczne (art. 13)
Jednym z najistotniejszych elementów nowej umowy jest odrębne uregulowanie opłat za usługi techniczne. Obejmują one płatności za usługi zarządcze, techniczne oraz doradcze, o ile nie mieszczą się w innych kategoriach dochodów. Opłaty te mogą być opodatkowane w państwie źródła, jednak stawka podatku u źródła została ograniczona do 10% kwoty brutto, pod warunkiem że odbiorca jest ich rzeczywistym beneficjentem. Umowa przewiduje także wyłączenia, m.in. dla usług świadczonych przez pracowników czy usług wykorzystywanych na użytek własny osoby fizycznej.

Zakład i eliminacja podwójnego opodatkowania
UPO zawiera również rozbudowane regulacje dotyczące powstania zakładu. Za zakład uznaje się m.in. miejsce zarządu, filię, biuro, fabrykę czy warsztat, a także miejsca wydobycia zasobów naturalnych. Istotne jest, że plac budowy oraz prace konstrukcyjne lub instalacyjne stanowią zakład wyłącznie wtedy, gdy trwają dłużej niż 12 miesięcy.

W zakresie unikania podwójnego opodatkowania umowa przewiduje zastosowanie metody proporcjonalnego odliczenia, co oznacza, że podatek zapłacony w drugim państwie może zostać odliczony od podatku należnego w państwie rezydencji, z zachowaniem odpowiednich limitów.

Wejście w życie nowej UPO z Brazylią wymaga ponownego przeanalizowania obowiązujących w kontraktach modeli rozliczeń transgranicznych oraz systematycznej oceny transakcji zawieranych z brazylijskimi kontrahentami.