Obniżona stawka odsetek za zwłokę a zaległe zaliczki na CIT
Najnowsza interpretacja Dyrektora KIS pokazuje rozdźwięk między podejściem organów podatkowych a orzecznictwem sądów administracyjnych. Organy podatkowe opierają się na ścisłej językowej wykładni przepisu art. 56a Ordynacji podatkowej, podczas gdy NSA regulację tę analizuje przez pryzmat wykładni celowościowej oraz docenia fakt dobrowolnego uregulowania zaległości przez podatnika.
Kiedy stosuje się obniżoną stawkę odsetek za zwłokę
Przepis art. 56a § 1 Ordynacji podatkowej pozwala zastosować obniżoną stawkę odsetek za zwłokę w wysokości 50% stawki tych odsetek pod warunkiem łącznego spełnienia dwóch przesłanek:
1) złożenia prawnie skutecznej korekty deklaracji, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia upływu terminu do złożenia deklaracji;
2) zapłaty zaległości podatkowej w ciągu 7 dni od dnia złożenia korekty.
Powyższy przepis dotyczy więc co do zasady tych podatków, w których zobowiązanie powstaje w chwila zaistnienia zdarzenia, które charakteryzują się samoobliczeniem podatku i warunkiem złożenia stosownej deklaracji na podatek. Ratio legis wprowadzenia tej regulacji było premiowanie tych podatników, którzy samodzielnie wykrywają błąd swoich rozliczeń i dobrowolnie regulują zaległość podatkową.
Zasadnicza wątpliwość dotycząca zapłaty zaległych zaliczek z zastosowaniem obniżonej stawki odsetek za zwłokę wynika z faktu, że w przypadku zaliczek na PIT/CIT podatnicy nie składają odrębnych deklaracji miesięcznych.
Stanowisko przedstawione w interpretacji indywidualnej
Przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną z dnia 17.03.2026 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4017.1.2026.2.MF była sprawa Spółki, która nie zapłaciła w terminie zaliczki na CIT za czerwiec 2025 r., a zaległość uregulowała w październiku 2025 r. Zapłata zaległości nastąpiła dobrowolnie, jeszcze przed wszczęciem kontroli czy podjęciem przez organ jakichkolwiek działań weryfikacyjnych. Spółka chciała potwierdzić, że w takiej sytuacji może zastosować obniżoną stawkę odsetek za zwłokę, przewidzianą w art. 56a § 1 Ordynacji podatkowej.
Wątpliwości Spółki dotyczyły dwóch wariantów. Po pierwsze, sytuacji, w której zaległa zaliczka zostaje zapłacona jeszcze przed końcem roku podatkowego. Po drugie, przypadku, gdy zaliczka nie została uregulowana do końca roku, ale została następnie ujawniona w zeznaniu rocznym i rozliczona wraz z podatkiem rocznym albo jeszcze przed terminem jego płatności.
W interpretacji indywidualnej organ podatkowy uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. Dyrektor KIS podkreślił, że przepis art. 56a § 1 Ordynacji podatkowej w swej treści jest jasny i spójny. Nie występuje wieloznaczność użytego w nim zwrotu "korekta deklaracji". Zwrot ten jest na tyle precyzyjny, że dokonanie wykładni wyłącznie na płaszczyźnie językowej jest całkowicie wystarczające do ustalenia znaczenia jego treści normatywnej. Tym samym skoro ustawodawca wprost odwołał się do „korekty deklaracji”, a w przypadku zaliczek na CIT taka korekta nie występuje, warunki zastosowania preferencyjnej stawki odsetek nie są spełnione.
W ocenie organu także wykazanie należnych zaliczek w pierwotnym zeznaniu rocznym CIT-8 nie może zostać uznane za korektę deklaracji. Tym samym podatnik, który zapłacił zaległą zaliczkę po terminie, powinien naliczyć odsetki według stawki podstawowej. Preferencyjna stawka mogłaby ewentualnie pojawić się dopiero wtedy, gdyby po złożeniu zeznania rocznego podatnik złożył jego korektę i dopiero w tej korekcie wykazał wyższą kwotę zaliczek, spełniając przy tym pozostałe warunki z art. 56a Ordynacji podatkowej.
Stanowisko sądów administracyjnych
W kontrze do powyższych twierdzeń staje m.in. NSA w wyroku z dnia 24 czerwca 2025 r., sygn. II FSK 276/25. NSA zaakcentował, że przekształcenie istniejącego w trakcie roku podatkowego obowiązku uiszczania zaliczek w obowiązek uiszczenia zobowiązania podatkowego nie przekreśla możliwości zastosowania przepisu art. 56a § 1 Ordynacji podatkowej, gdy podatnik ureguluje obciążające go zobowiązanie podatkowe.
Sąd odwołał się przy tym do celu regulacji. Obniżona stawka odsetek miała zachęcać podatników do dobrowolnego ujawniania i szybkiego regulowania zaległości. W uzasadnieniu ww. wyroku wskazano, że sprzeczne z celem ustawodawcy, którym było motywowanie podatników do aktywności, by nie angażować aparatu państwa, byłoby przyjęcie, że z dobrodziejstwa obniżonej stawki odsetek za zwłokę nie mogą skorzystać podatnicy, którzy po zakończeniu roku podatkowego dobrowolnie wpłacają odsetki od nieuiszczonych w terminie zaliczek na podatek dochodowy, nie czekając na postępowanie podatkowe, w jakim organ podatkowy wyda decyzję określającą kwotę należnych odsetek.
NSA odrzuca więc podejście, zgodnie z którym brak odrębnej deklaracji zamykałby drogę do zastosowania obniżonej wysokości odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. W ocenie sądu taka interpretacja byłaby sprzeczna z ratio legis przepisu.
Spór o obniżone odsetki od zaległych zaliczek na CIT pozostaje więc aktualny, a możliwość oparcia się o stanowisko prezentowane przez sądy administracyjne powinna być każdorazowo oceniana z uwzględnieniem indywidualnej sytuacji podatnika oraz towarzyszących ryzyk.
