Opóźnione faktury w estońskim CIT to podatkowy kłopot

Nieujawnione operacje gospodarcze są jednymi ze zdarzeń, które powodują opodatkowanie ryczałtem od dochodów spółek.

Estoński CIT jest szczególnym reżimem opodatkowania. Jedną z kategorii zdarzeń, które powodują opodatkowanie jest dochód z tytułu nieujawnionych operacji gospodarczych. Jest to wartość przychodów i kosztów podlegających zgodnie z przepisami o rachunkowości zarachowaniu w roku podatkowym i uwzględnieniu w zysku (stracie) netto, które nie zostały uwzględnione w tym zysku (stracie) netto (dochód z tytułu nieujawnionych operacji gospodarczych).

Ogólnie więc chodzi o takie zdarzenia gospodarcze, które powinny być ujęte w księgach danego roku obrotowego, ale nie zostały w nim ujęte. Należy zwrócić uwagę że przedmiotowe przepisy dotyczą zarówno kwot przychodów (dla których zasadniczo to podatnik wystawia odpowiednie dowody księgowe), jak i zdarzeń kosztowych (dla których takie dowody są wystawiane przez kontrahentów).

W szczególności wątpliwości będą dotyczyły dokumentów kosztowych, dla których może być tak że jednostka otrzymuje taką fakturę z opóźnieniem – po zakończeniu roku obrotowego. Powyższe może prowadzić do tego że dokument zostaje otrzymany po sporządzeniu, a nawet zatwierdzeniu sprawozdania finansowego. W takiej sytuacji pojawia się pytanie, czy w związku z ujęciem takich faktur będziemy mieli do czynienia z nieujawnionymi operacjami gospodarczymi.

Należy wskazać, że przepisy ustawy o rachunkowości, w art. 54 zawierają regulacje odnoszące się do zdarzeń, które nie zostały ujawnione w sprawozdaniu finansowym, a także błędów z lat ubiegłych. Jednostka jest zobowiązana do ujęcia w sprawozdaniu finansowy za dany rok również te zdarzenia, dla których informacje o ich nastąpieniu otrzymała po sporządzeniu sprawozdania, a przed jego zatwierdzeniem, o ile mają one istotny wpływ na sprawozdanie finansowe. W sytuacji natomiast gdy takie zdarzenie nie ma istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe, a także gdy wiedzy o tym zdarzeniu otrzymała dopiero po zatwierdzeniu sprawozdania to jest ono ujmowane na bieżąco.

Również w przypadku zidentyfikowania błędu w sprawozdaniu za lata poprzednie, sposób działania zależy od istotności błędu. Jeżeli błąd ma charakter istotny, to odpowiednią korektę należy wykazać, jako kwotę zysku (straty) z lat poprzednich, a jednocześnie zastosować podejście retrospektywne dla danych porównawczych.

Natomiast w przypadku gdy błąd nie ma charakteru istotnego, to jego ujęcie wymaga dokonania zapisów w bieżącym roku podatkowym.

Wnioskodawcą była Spółka opodatkowana estońskim CIT, która uznaje że może otrzymać faktury kosztowe po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego. Te faktury mogą mieć charakter istotnie wpływających na wynik. W konsekwencji kwoty tych kosztów mają być ujmowane jako błąd podstawowy z lat ubiegłych, i ujmowane na koncie zyski/straty z lat ubiegłych. W konsekwencji podatnik planuje sporządzając sprawozdanie za 2026 r. dokonać odpowiedniej retrospektywnej korekty sprawozdania za 2025 r. Dokonując takich działań podatnik zakładał, że z uwagi na uwzględnienie tych faktur finalnie w zysku roku którego dotyczą, nie będzie zobowiązany do rozpoznania dochodu z nieujawnionych operacji gospodarczych.

Dyrektor KIS nie zaakceptował takiego stanowiska. Organ podatkowy uznał, że kwoty tych faktur nie zostały uwzględnione w pierwotnym sprawozdaniu finansowym za 2025 r. W konsekwencji należy rozpoznać dochód z nieujawnionych operacji gospodarczych.

Takie stanowisko organu jest oczywiście rygorystyczne dla podatników, powodując konieczność rozpoznania dochodu, również w sytuacji otrzymywania dokumentów kosztowych z opóźnieniem, gdzie tak naprawdę to zachowanie kontrahenta, a nie podatnika powoduje otrzymanie informacji z opóźnieniem.

Pomimo tego, że nie zwracano na to uwagi w interpretacji, należy zwrócić uwagę na tworzenie rezerw na przewidywane koszty odnoszące się do danego roku. Taka rezerwa będzie kosztem w roku jej utworzenia, a tym samym późniejsze rozliczenie tej rezerwy nie spowoduje opóźnień w rozpoznaniu kosztu.

Innym ważnym aspektem, o którym należy pamiętać jest właściwe zorganizowanie pracy w danej jednostce, tak aby zapewnić właściwy poziom wiedzy o zdarzeniach, oraz właściwy przepływ informacji między komórkami organizacyjnymi w jednostce. Powyższe powinno umożliwić bieżące ujmowanie wszelkich zdarzeń gospodarczych, zarówno zdarzeń o charakterze przychodowym, jak i kosztowym – aby zmniejszyć ryzyko, że jakieś informacje nie dotarły do jednostki (a konkretnie do komórki organizacyjnej odpowiadającej za prowadzenie ksiąg), w terminie który umożliwia bieżące ujęcie tych zdarzeń.

Interpretacja indywidualna z 2026-06-10 (0111-KDIB2-1.4010.147.2026.2.AS)