Przegląd zmian w podatkach dochodowych na 2026 rok

Ostatnie miesiące upłynęły pod znakiem zapowiedzi licznych (i w większości niekorzystnych) zmian w podatkach.

Niektóre z nich wchodzą w życie od 1 stycznia 2026 r., inne zawetował Prezydent, a jeszcze inne są na tak wczesnym etapie procesu legislacyjnego, że na chwilę obecną ciężko powiedzieć czy w ogóle, kiedy i w jakim kształcie zostaną wprowadzone. Zapraszamy do zapoznania się z zestawieniem pomagającym zidentyfikować, które zapowiedzi wkrótce staną się rzeczywistością, które odrzucono, a które nadal pozostają pod znakiem zapytania.

✅ Zmiany, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.

1. Zmiany w limitach dotyczących samochodów osobowych

Od 1 stycznia obniżeniu ulegną limity dla potrzeb amortyzacji oraz limity stosowane do części kapitałowej rat leasingowych, dotyczące samochodów osobowych. Limit 150.000 zł mający na ten moment zastosowanie do samochodów osobowych innych niż samochody elektryczne lub wodorowe, zostanie zastąpiony dwoma:

• 100.000 zł – dla samochodów o emisji CO2 wyższej lub równej 50g na kilometr. W praktyce limit ten będzie dotyczył wszystkich samochodów spalinowych oraz dużej części hybryd.
• 150.000 zł – dla samochodów o emisji CO2 niższej niż 50g na km.

Dla potrzeb amortyzacji przewidziano przepisy przejściowe – dla samochodów osobowych wprowadzonych do podatkowej ewidencji środków trwałych przed dniem 31 grudnia 2025 r., zastosowanie znajdą dotychczasowe limity (czyli 150.000 zł dla samochodów innych niż „elektryki” i wodorowe, niezależnie od poziomu ich emisji CO2).

Nie przewidziano natomiast przepisów przejściowych dla umów leasingu operacyjnego -  od 2026 r. do rat leasingowych wynikających ze wszystkich obowiązujących umów leasingu (nieważne, czy zostały one zawarte przed, czy po 31 grudnia 2025 r.) będzie należało stosować nowe limity.

Bez zmian pozostają natomiast limity dotyczące składek ubezpieczeniowych – Nadal obowiązywał będzie limit 150.000 zł, niezależnie od typu samochodu (elektryczny, spalinowy, wodorowy) i jego emisji CO2, a także sposobu dysponowania nim przez podatnika (prawo własności, leasing).

2. Zniesienie obowiązku corocznego składania informacji o składzie osobowym, dotyczącego niektórych spółek jawnych

Spółki jawne są zasadniczo podmiotami transparentnymi podatkowo. Oznacza to, że one same nie są podatnikami – podatnikami są natomiast ich wspólnicy. Niektóre spółki jawne mogą jednak stać się podatnikami CIT. Będzie to miało miejsce, jeżeli:
a. wspólnikami takiej spółki nie są wyłącznie osoby fizyczne oraz
b. spółka nie złoży przed rozpoczęciem roku informacji o podmiotach posiadających w niej prawo do zysku.

Dotychczas informację, o której mowa w lit. b, należało składać co roku nawet wówczas, gdy względem roku poprzedniego nie nastąpiły żadne zmiany. Od 2026 roku w ustawie o CIT będzie funkcjonował przepis, zgodnie z którym dla potrzeb zachowania statusu transparentności spółki jawnej (której wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne), będzie uznawało się przedmiotową informację za złożoną, jeżeli uprzednio złożona informacja pozostaje aktualna. W skrócie – informację o składzie osobowym będzie należało złożyć przed rozpoczęciem pierwszego roku obrotowego takiej spółki oraz w przypadku zmian dotyczących podmiotów posiadających w niej prawo do zysku. Nie będzie już natomiast trzeba co rok powielać informacji o takiej samej treści.

    3. Zwiększenie stawki CIT dla banków

Od 2026 roku zarówno banki komercyjne, jak i banki spółdzielcze, zostaną objęte wyższymi stawkami podatku dochodowego. Dla banków komercyjnych obowiązywać będą stawki:
a. 30% w 2026 r.
b. 26% w 2027 r.
c.  23% od 2028 r.

Dla banków spółdzielczych przewidziano natomiast stawki:
a.  27% w 2026 r.
b.  23% w 2027 r.
c.   21% od 2028 r.

    4. Proporcjonalne przeliczanie limitu bieżących przychodów dla możliwości stosowania stawki 9% CIT

– dotychczas, limit bieżących przychodów (osiągniętych w danym roku podatkowym) dla możliwości stosowania stawki 9% CIT, wynosił „sztywne” 2.000.000 EUR (a konkretnie wyrażoną w PLN równowartość tej kwoty przeliczoną po odpowiednim kursie). Od 2026 r. kwota limitu będzie obliczana proporcjonalnie do ilości miesięcy w danym roku podatkowym. Warto bowiem pamiętać, że rok podatkowy to zasadniczo 12 kolejnych miesięcy, ale może on być zarówno dłuższy, jak i krótszy (np. w związku z przekształceniami lub zmianą roku podatkowego). W związku z wchodzącą w życie od 1 stycznia zmianą, jeżeli:
a. rok podatkowy będzie dłuższy niż 12 miesięcy – limit będzie wyższy niż 2.000.000 EUR,
b. rok podatkowy będzie krótszy niż 12 miesięcy – limit będzie niższy niż 2.000.000 EUR.

Planując określone działania mające wpływ na długość roku podatkowego należy mieć powyższą zmianę na uwadze, aby nie utracić prawa do 9% stawki CIT.

❌ Zmiany zawetowane przez Prezydenta

1. Rozwiązanie sporu dotyczącego zwolnienia przychodów fundacji rodzinnej z „najmu krótkoterminowego”

Do ustawy o CIT miał zostać wprowadzony przepis wyłączający zwolnienie z CIT fundacji rodzinnej w zakresie przychodów osiąganych z najmu, dzierżawy, umów o podobnych charakterze, dotyczących:
a.    budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, chyba że byłyby wynajmowane bezpośrednio przez fundację rodzinną na cele mieszkaniowe,
b.    budynku lub lokalu innego niż wskazane powyżej, przeznaczonego do całodobowego zakwaterowania.

Powyższe rozwiązanie miało być odpowiedzią na spór pomiędzy organami podatkowymi, a podatnikami i sądami, trwający właściwie od momentu wprowadzenia do polskiego systemu prawno-podatkowego instytucji fundacji rodzinnej. Spór ten dotyczący „najmu krótkoterminowego” (usług noclegowych/zakwaterowania). Organy podatkowe od początku twierdzą, że najem np. apartamentów na doby nie jest najmem, o którym mowa w katalogu dozwolonej działalności fundacji rodzinnej. W związku z powyższym, dochód z tego rodzaju działalności podlega opodatkowaniu sankcyjną stawką 25% CIT. Odmienne zdanie przedstawiło dotychczas już kilka wojewódzkich sądów administracyjnych w wydawanych w tym zakresie wyrokach. Ustawodawca postanowił rozwiązać ten spór (niestety w sposób niekorzystny dla fundacji rodzinnych) poprzez doprecyzowanie przepisów. Nie zgodził się na to jednak Prezydent, który zawetował ustawę wprowadzającą niniejszą zmianę. Spór dotyczący najmu krótkoterminowego w fundacjach rodzinnych pozostaje więc aktualny.

2. Wprowadzenie okresu, w którym fundacja rodzinna nie może sprzedać nabytego majątku bez opodatkowania

Fundacja rodzinna jest zwolniona podmiotowo z CIT w zakresie, w jakim prowadzi działalność przewidzianą dla niej w ustawie o fundacji rodzinnej. Może w związku z tym m.in. sprzedawać posiadany majątek (jeżeli nie nabyła go celem dalszej odsprzedaży). W tym zakresie zdarzały się już jednak pewne nadużycia. Fundacje rodzinne były czasem wykorzystywane do sprzedaży majątku fundatorów bez opodatkowania. Fundator wnosił majątek do fundacji rodzinnej, a niedługo potem fundacja rodzinna sprzedawała go, a pieniądze wypłacała fundatorowi. Fundacja rodzinna była w takich sytuacjach wykorzystywana sprzecznie z jej podstawowym celem, bowiem nie służyła zabezpieczeniu, zarządzaniu i pomnażaniu majątku, a podatkowej optymalizacji i sprzedaży majątku fundatora bez podatku.

Żeby przeciwdziałać takim praktykom, Ustawodawca zaproponował wprowadzenie 36-miesięcznego okresu, przez który fundacja rodzinna nie może, bez opodatkowania, sprzedać majątku wniesionego, przekazanego nieodpłatnie lub nabytego przez fundację rodzinną od podmiotu powiązanego. Przedmiotową zmianę miała wprowadzać ustawa zawetowana przez Prezydenta. Okres „zamrożenia” (lub tzw. lock-upu) nie wchodzi na ten moment w życie.

❓Zmiany, które od dłuższego czasu są na wstępnym etapie procesu legislacyjnego (a więc nie wejdą w życie od 1 stycznia 2026 r., a po ich ewentualnym uchwaleniu i podpisaniu przez Prezydenta – powinny wejść najwcześniej od 2027 r.)

1. Zmiany w katalogu ukrytych zysków w estońskim CIT

Ta niekorzystna dla spółek na estońskim CIT zmiana, przewidywała rozszerzenie katalogu ukrytych zysków m.in. o wszelkiego rodzaju opłaty i należności:
  a.  Wynikające z najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze,
  b.  Za korzystanie lub prawo do korzystania z określonych WNiP,
  c.  Z tytułu świadczeń m.in. doradczych, księgowych, badania rynku, zarządzania i kontroli

- bez znaczenia, czy ich poziom byłby rynkowy, czy nierynkowy.

Dla wielu spółek skutkowałoby to z pewnością zwiększeniem wysokości CIT estońskiego z tytułu ukrytych zysków.

2. Wypłata zysków po rezygnacji lub utracie prawa do opodatkowania CIT estońskim

W związku z wprowadzeniem projektowanych zmian, dla potrzeb opodatkowania należało by przyjmować, że wypłata zysku lub jego dystrybucja po:

a.     rezygnacji z opodatkowania CIT estońskim lub

b.     utracie prawa do opodatkowania CIT estońskim

- następuje z dochodu z tytułu zysku netto, osiągniętego w okresie opodatkowania ryczałtem.

Jeżeli więc po wyjściu z estońskiego CIT Spółka wypłaciłaby „stare” zyski (z okresu przed wejściem w estoński CIT czyli zyski, które były już opodatkowane CIT klasycznym) - to od tych wypłat należałoby naliczać i zapłacić estoński CIT.

3. Opodatkowanie PIT przy sprzedaży przez obdarowanego przedmiotów niektórych darowizn

Darczyńca z założenia byłby obowiązany zapłacić PIT (skala podatkowa) jeżeli:
a. otrzyma w darowiźnie rzecz, którą darczyńca wykorzystywał wcześniej w działalności gospodarczej na podstawie umowy leasingu oraz
b. sprzeda przedmiot tej darowizny przed upływem 3 lat licząc od końca roku, w którym otrzymał darowiznę.

Mechanizm ten ma służyć pozbawieniu możliwości sprzedaży bez opodatkowania samochodu wykupionego z leasingu operacyjnego, w krótkim czasie po jego wykupie.

4. Zmiany w zasadach dotyczących IP Box

Z IP Box (preferencyjnej, 5% stawki podatku dochodowego dotyczącego kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej) mogliby korzystać wyłącznie Ci podatnicy, którzy zatrudniają na umowę o pracę co najmniej 3 niepowiązane osoby lub wypłacają takim osób wynagrodzenie o określonej wysokości z innych, określonych tytułów (np. umowy zlecenia). Z preferencji nie mogliby więc dłużej korzystać freelancerzy (będący np. programistami).

5. Ograniczenie (doprecyzowanie) zasad dotyczących wstecznej zmiany stawek amortyzacyjnych

Obecnie pomiędzy organami podatkowy, a podatnikami i sądami administracyjnymi ma miejsce spór, dotyczący możliwości wstecznego obniżania stawek amortyzacyjnych. W ocenie organów podatkowych nie można obniżać stawek amortyzacyjnych ani względem lat ubiegłych (poprzez korektę zeznania podatkowego), ani nawet w trakcie trwającego roku podatkowego (a więc nie jest możliwe obniżenie stawek amortyzacyjnych od stycznia 2025, na podstawie decyzji podjętej w tym zakresie np. w grudniu tego roku). Celem skutecznego obniżenia stawek amortyzacyjnych należy najpierw podjąć stosowną decyzję, na podstawie której obniżenia stawek amortyzacyjnych można dokonać dopiero od początku roku następującego po roku, w którym podjęto tę decyzję. Inaczej twierdzą natomiast sądy administracyjne (w tym NSA).

Proponowana zmiana przepisów ma na celu rozwiązanie tego problemu i osiągnięcie pewnego rodzaju kompromisu. Nowelizacja miałaby umożliwić wsteczną zmianę stawek amortyzacyjnych dla danego roku podatkowego, do momentu upływu terminu na złożenie zeznania za ten rok podatkowy. Zmiana stawek w odniesieniu np. do 2026 r. byłaby możliwa jedynie do końca marca 2027 r. Jednoznacznie wykluczono by natomiast możliwość wstecznej zmiany stawek amortyzacyjnych w odniesieniu do poprzednich okresów, poprzez korektę zeznań podatkowych.