Spółka cicha - odsetki dla wspólnika opodatkowane podatkiem u źródła
W interpretacji indywidualnej z 28 listopada 2025 r., sygn. 0114-KDIP3-1.4011.845.2025.3.EC rozstrzygnięto skutki podatkowe wypłat dokonywanych na rzecz wspólnika cichego będącego niemieckim rezydentem podatkowym, uznając, że wynagrodzenie określane jako „udział w zysku” należy na gruncie ustawy o PIT zakwalifikować jako odsetki od pożyczki.
Spółka cicha w polskich przepisach
Spółka cicha nie została wyodrębniona w polskim porządku prawnym jako odrębny typ spółki (w rozumieniu k.s.h.) ani nawet umowy nazwanej (w rozumieniu k.c.), choć spółka cicha historycznie była instytucją znaną prawu handlowemu, inspirowaną rozwiązaniami wykształconymi na gruncie prawa niemieckiego. W aktualnym stanie prawnym stanowi ona konstrukcję prawną wykształconą w praktyce obrotu jako umowa nienazwana, dopuszczalna na podstawie zasady swobody umów (art. 353¹ k.c.), a ograniczona zasadniczo właściwością stosunku prawnego, ustawą i zasadami współżycia społecznego. Jej istotą jest ukształtowanie stosunku obligacyjnego o charakterze wewnętrznym, bez kreowania odrębnego bytu prawnego oraz bez ujawniania wspólnika cichego w stosunkach zewnętrznych.
W typowym modelu wspólnik cichy wnosi do przedsiębiorstwa wspólnika jawnego wkład (często wkład pieniężny) i uzyskuje w ten sposób roszczenie o uczestniczenie w zysku osiąganym przez wspólnika jawnego. Wspólnik cichy nie nabywa przy tym żadnych praw udziałowych ani korporacyjnych, nie uzyskuje prawa reprezentacji, nie uczestniczy w prowadzeniu spraw przedsiębiorstwa i nie ponosi odpowiedzialności względem wierzycieli. Uprawnienie wspólnika cichego ma charakter obligacyjny i realizuje się poprzez wypłatę umówionego udziału w zysku oraz rozliczenie wkładu na zasadach określonych w umowie.
Stan faktyczny sprawy
We wskazanej interpretacji indywidualnej, w roli wnioskodawcy wystąpiła polska spółka z o.o. prowadząca działalność w obszarze OZE, funkcjonująca w modelu deweloperskim (realizacja i komercjalizacja projektów instalacji wiatrowych i fotowoltaicznych), która planowała pozyskiwać finansowanie zewnętrzne na refinansowanie nakładów inwestycyjnych oraz dalszy rozwój działalności. W tym celu rozważała zawieranie z osobami fizycznymi umów spółki cichej, w których inwestor wnosi wyłącznie wkład gotówkowy, a jego udział w przedsięwzięciu ma pozostać anonimowy w relacjach zewnętrznych, w opisanym wyżej modelu.
Ekwiwalentem wkładu inwestora miał być udział w zysku generowanym przez działalność spółki (w szczególności z eksploatacji farmy PV), ustalany według zasad określonych w umowie. Umowa miała być zawarta na długi okres (co najmniej 10 lat, potencjalnie do okresu ekonomicznej żywotności instalacji), z regulacją zasad rozwiązania i rozliczeń. Istotnym elementem analizowanego przypadku jest to, że inwestorem miała być osoba fizyczna będąca rezydentem podatkowym Republiki Federalnej Niemiec, działająca w ramach prywatnego zarządu majątkiem, nieprowadząca działalności gospodarczej w Polsce.
Skutki w WHT
W opisanym modelu wypłaty dokonywane na rzecz wspólnika cichego, określane w umowie jako „udział w zysku”, zostały na gruncie ustawy o PIT zakwalifikowane jako przychody z kapitałów pieniężnych w postaci odsetek od pożyczek. Wkład wspólnika cichego ma bowiem postać pieniężną i nie jest związany z działalnością gospodarczą wspólnika cichego, relacja ta dla celów podatkowych wykazuje cechy udostępnienia kapitału w zamian za wynagrodzenie zależne od wyniku. Przy czym opodatkowaniu u źródła podlega wyłącznie wynagrodzenie wspólnika cichego, a nie sam zwrot wkładu. W konsekwencji, przy wypłacie na rzecz nierezydenta powstaje po stronie polskiej spółki obowiązek poboru podatku u źródła.
W analizowanej sprawie, zastosowanie znajduje przepis szczególny dotyczący odsetek od pożyczek, tj. art. 30a ust. 1 pkt 1 ustawy PIT, przewidujący pobór 19% zryczałtowanego podatku dochodowego pobieranego przez płatnika przy wypłacie (art. 41 ust. 4 ustawy PIT). Z uwagi na kwalifikację świadczenia jako odsetek od pożyczki, organ wskazał jednocześnie, że w tym zakresie nie znajduje zastosowania art. 29 ust. 1 ustawy o PIT.
Ponieważ odbiorcą świadczenia jest rezydent Niemiec, pobór podatku w Polsce powinien być oceniany z uwzględnieniem postanowień polsko-niemieckiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Przy kwalifikacji wypłat jako odsetek, istotne jest ponadto brzmienie art. 11 UPO, który co do zasady dopuszcza opodatkowanie odsetek w państwie źródła, przy jednoczesnym ograniczeniu stawki do poziomu przewidzianego w umowie (w tym przypadku, przy spełnieniu przesłanek traktatowych, do 5% kwoty brutto odsetek). Zastosowanie stawki wynikającej z UPO (bądź niepobranie podatku zgodnie z UPO, jeżeli w danej konfiguracji byłoby to dopuszczalne) wymaga po stronie płatnika należytego udokumentowania rezydencji podatkowej odbiorcy, w szczególności posiadania certyfikatu rezydencji.
Podsumowując, zgodnie ze stanowiskiem Dyrektora KIS, przychód niemieckiego inwestora (wspólnika cichego) z tytułu uczestnictwa w spółce cichej na gruncie przepisów ustawy o PIT należy opodatkować jako przychody z kapitałów pieniężnych, tj. odsetki od pożyczki, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT. Na Wnioskodawcy (spółka z o.o.) jako płatniku ciąży obowiązek pobrania zryczałtowanego podatku dochodowego zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 1 i art. 41 ust. 4 ustawy o PIT. Spółka jako płatnik będzie mogła zastosować stawkę podatku u źródła z uwzględnieniem postanowień umowy polsko-niemieckiej o unikaniu podwójnego opodatkowania.
