Sztabka złota dla pracownika bez podatku PIT
Dyrektor KIS po raz kolejny potwierdził, że okolicznościowy upominek dla pracownika może być darowizną podlegającą reżimowi ustawy o podatku od spadków i darowizn, a nie przychodem ze stosunku pracy opodatkowanym PIT – nawet jeżeli jest to sztabka złota.
Sprawa dotyczyła nietypowych prezentów, bo sztabek złota, przekazywanych pracownikom z okazji osiągnięcia określonego stażu pracy. Waga sztabki miała zależeć od długości zatrudnienia, ale samo wydanie nagrody nie było związane z wynikami pracy, efektywnością czy oceną pracownika. Pracodawca nie zobowiązał się do przekazywania takich nagród w umowach o pracę ani innych zakładowych aktach wewnętrznych. Obdarowany nie był także zobowiązany do wykonania żadnego świadczenia wzajemnego na rzecz Spółki.
Dyrektor KIS uznał, że w takim stanie faktycznym wartość nagrody nie stanowi przychodu ze stosunku pracy. Prezent będzie stanowił darowiznę, której wartość podlega opodatkowaniu według zasad wynikających z ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Podstawą tego rozstrzygnięcia był art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, zgodnie z którym: „przepisów tej ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn.”
Jak wskazał organ: ustawa o PIT szeroko definiuje przychody pracownicze, obejmując nimi m.in. wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, ale jednocześnie wyłącza z PIT przychody podlegające przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jeżeli więc przekazanie prezentu spełnia cechy darowizny, tj. następuje nieodpłatnie, kosztem majątku darczyńcy i bez ekwiwalentu ze strony obdarowanego – to nie powinno być rozliczane jako przychód pracowniczy.
Istotne jest więc nie samo to, że prezent przekazuje pracodawca, lecz to, z jakiego tytułu i w jakich okolicznościach następuje przekazanie. Jeżeli przekazanie upominku ma charakter dobrowolny i nieodpłatny, świadczenie nie jest elementem systemu wynagradzania, nie zastępuje premii, ani ekwiwalentu za zaangażowanie/wyniki pracownika, obdarowany nie ma gwarancji otrzymania nagrody, ani roszczenia o jej otrzymanie – to organ podatkowy dopuszcza kwalifikację jako darowizny. W takich okolicznościach na pracodawcy nie ciąży obowiązek poboru zaliczki na PIT.
Powyższe podejście koresponduje z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 8 lipca 2014 r., sygn. K 7/13, w którym wskazano, że nie każde świadczenie spełnione przez pracodawcę na rzecz pracownika automatycznie podlega PIT. Dla opodatkowania świadczenia jako przychodu pracownika znaczenie ma m.in. to, czy zostało spełnione za zgodą pracownika, w jego interesie, przyniosło mu wymierną korzyść i można je przypisać indywidualnie.
Nie oznacza to jednak, że każdy prezent od pracodawcy automatycznie pozostaje poza PIT. Ryzyko podatkowe pojawia się przede wszystkim, gdy świadczenie ma charakter powtarzalny, gwarantowany, wynika z regulaminu lub innych dokumentów wewnętrznych albo jest powiązane z realizacją celów, stażem jako elementem systemu wynagradzania, oceną pracy lub wynikami pracownika. W takich przypadkach organ podatkowy może uznać, że prezent jest w istocie dodatkowym świadczeniem ze stosunku pracy.
Podatek od spadków i darowizn
Jeżeli prezent zostanie zakwalifikowany jako darowizna, to zastosowanie ma ustawa o podatku od spadków i darowizn, która obejmuje m.in. nabycie własności rzeczy tytułem darowizny.
W relacji pracodawca-pracownik zasadniczo mamy do czynienia z III grupą podatkową. Kwota wolna od podatku dla tej grupy wynosi: 5733 zł, przy czym limit ten obejmuje darowizny otrzymane od tego samego darczyńcy w roku podatkowym oraz w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. W praktyce oznacza to, że upominki jubileuszowe otrzymane od pracodawcy, co do zasady nie powinny generować obowiązków podatkowych po stronie pracownika, o ile łączna wartość wszystkich darowizn otrzymanych od tego pracodawcy w okresie ostatnich 5-ciu lat nie przekraczają ustawowego limitu.
Te zasady mają istotne znaczenie przy upominkach wręczanych pracownikom z okazji świąt, awansu, jubileuszu pracy, urodzin, przejścia na emeryturę czy jubileuszu spółki.
Źródło: Interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 5 czerwca 2026 r., sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.309.2026.2.GG.
