Uchwała NSA w sprawie podatku PIT od sprzedaży nieruchomości
Naczelny Sąd Administracyjny zmuszony został do podjęcia uchwały w poszerzonym, siedmioosobowym składzie, rozstrzygającej o skutkach podatkowych sprzedaży nieruchomości użytkowych wykorzystywanych przez osoby fizyczne w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (sygn. II FPS 8/13, 17 luty 2014 r.).
Teza tej uchwały sprowadza się do stwierdzenia, że w przypadku sprzedaży nieruchomości o statusie użytkowym, która co prawda była wykorzystywana w działalności gospodarczej osoby fizycznej, ale jednocześnie nie była ujęta w ewidencji środków trwałych, podatnik nie uzyskuje przychodu z działalności gospodarczej. Zatem w okolicznościach kiedy sprzedaż takiej nieruchomości ma miejsce po upływie pięciu lat liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym ją nabyto lub wybudowano, nie jest ona obciążona podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Literalna treść przepisów (art. 14 ust. 2) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, że przychodem z działalności gospodarczej są przychody ze sprzedaży takich środków trwałych, które są ujęcie w ewidencji środków trwałych. Zgodnie z ich treścią przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej składników majątku będących:
a) środkami trwałymi,
b) składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1500 zł,
c) wartościami niematerialnymi i prawnymi
- ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (…).
Podjęcie przedmiotowej uchwały było konieczne z uwagi na rozbieżne orzecznictwo NSA w tej materii. Zdaniem niektórych składów orzekających, które prezentowały dla podatników niekorzystny pogląd - brak ujęcia sprzedawanej nieruchomości w ewidencji środków trwałych nie miał znaczenia. Bowiem decydujące kryterium o zaliczeniu sprzedaży do przychodów z działalności gospodarczej powinna mieć jedynie okoliczność faktycznego użytkowania/wykorzystywania nieruchomości w tej działalności (tak np. orzekał NSA w wyroku z 7 sierpnia 2013 r. sygn. akt II FSK 2435/11, w wyroku z 12 stycznia 2011 r. (sygn. akt II FSK 1617/09, w wyroku z 25 października 2011 r. (sygn. akt II FSK 739/10czy w wyroku z 17 października 2009 r. sygn. akt II FSK 545/08).
Aktualnie NSA zdecydował, że decydujące dla skutków podatkowych będzie jednaka okoliczność, czy dana nieruchomość była, czy też nie, ujęta w ewidencji środków trwałych osoby fizycznej.
Omawiane rozstrzygniecie nie dotyczy nieruchomości, które mają status mieszkalny (lokale mieszkalne, budynki mieszkalne, etc. ). Sprzedaż bowiem takich nieruchomości nigdy nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej. Stosownie do art. 14 ust. 2c ustawy o PIT. Do przychodów z działalności gospodarczej nie zalicza się przychodów z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej: budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie.