Ustalanie przychodu i kosztów z tytułu udziału w spółce osobowej

Podatnik ma obowiązek ustalania zarówno przychodów z tytułu udziału w spółce niebędącej osobą prawną, jak i kosztów ich uzyskania w takiej samej proporcji, wynikającej z jego udziału w zyskach spółki– tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny⁽¹⁾. Przedmiotowy wyrok dotyczy wykładni art. 8 ust 1 oraz ust 2 ustawy o PIT.

Sprawa dotyczyła lekarzy – wspólników spółki partnerskiej. W uchwale wspólników ustalono, że udziałem partnerów w zysku będzie ich przychód indywidualny (czyli przychód związany z prowadzeniem indywidualnej działalności medycznej), powiększony o 1/3 przychodów wspólnych spółki. Koszty są ustalane w analogiczny sposób – czyli wydatki , które można przypisać poszczególnym wspólnikom, są im przypisane, a pozostałe wydatki dzielone równo między wszystkich. Podatnik, w celu potwierdzenia prawidłowości takiego rozwiązania, złożył wniosek o interpretację podatkową. Organ podatkowy uznał powyższy sposób obliczeń za błędny. Na interpretację została złożona skarga do WSA w Krakowie. Sąd administracyjny, oddalił skargę, uznając stanowisko podatnika za nieprawidłowe. Po wniesieniu skargi kasacyjnej do sprawy odniósł się NSA.

NSA w uzasadnieniu wskazał, że przepisy ustawy o PIT dają podatnikom swobodę do określenia proporcji, w jakiej uczestniczą oni w przychodach z wspólnego przedsięwzięcia. Wspólnicy spółek w umowie ustalają swój udział w zysku spółki. Tak ustalona proporcja musi być stosowana zarówno do ustalenia wielkości przychodów, przypadających na poszczególnych wspólników, jak też kosztów, strat, lub ulg podatkowych związanych z działalnością w spółce. W przypadku, gdy udział w zyskach nie został ustalony przyjmuje się, że jest on równy. Podatnicy nie mogą, zatem w odmienny sposób ustalać swojego udziału w przychodach spółki, a odrębnie w kosztach.

Poruszona kwestia, potwierdza zasadę autonomii prawa podatkowego w stosunku do innych dziedzin prawa. Prawo handlowe daje bowiem większą swobodę w kształtowaniu relacji między wspólnikami. Możliwa jest zatem sytuacja, w której na podstawie umowy spółki wspólnik może być zwolniony od udziału w jej stratach. Prawo podatkowe nie przewiduje takiej możliwości. Sąd dodatkowo powołał się na ugruntowaną już linię orzeczniczą w tym zakresie⁽²⁾.

⁽¹⁾ Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2015 r. (II FSK 1267/13)
⁽²⁾ Zob. np. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie  z dnia 2 grudnia 2011 r. (II FSK 1034/10)