Zmiany w ustawie o rachunkowości od 2026 r.

Zmiany dotyczące badań sprawozdań finansowych

Najnowsza nowelizacja objęła zasady pracy firm audytorskich odpowiedzialnych za badanie sprawozdań finansowych jednostek zaufania publicznego (JZP), takich jak banki czy spółki giełdowe.

Opublikowana ustawa o zmianie ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz zmianie ustawy o rachunkowości z dnia 27 marca 2026 r. (Dz. U. 2026 poz. 640) uchyla art. 136 ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz. U. 2025 poz. 1891, ze zm.), który określał listę usług dozwolonych dla firm audytorskich przeprowadzających badania sprawozdań finansowych JZP (tzw. „biała lista”). W praktyce oznacza to, że firma audytorska badająca JZP może obecnie wykonywać wszystkie usługi, z wyjątkiem tych, które zakazane są bezpośrednio przez przepisy unijne (tzw. „czarna lista”). Następstwem nowelizacji jest zmiana art. 66 ust. 6 pkt 1 ustawy o rachunkowości (Dz. U. 2026 poz. 522, ze zm.), który dotychczas określał, że naruszenie art. 136 ustawy o biegłych rewidentach przesądzało o nieważności badania z mocy prawa.

Nowe zasady obowiązują od 28 maja 2026 roku i mają zastosowanie do badań rozpoczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy.

Wprowadzenie systemu ESAP

Kolejna zmiana wiąże się z wdrożeniem systemu ESAP (European Single Access Point), który będzie gromadził dane na temat podmiotów i produktów związanych z usługami finansowymi, rynkami kapitałowymi i zrównoważonym rozwojem na terenie całej Unii Europejskiej. W związku z tym ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku z przekazywaniem informacji do europejskiego pojedynczego punktu dostępu z dnia 17 kwietnia 2026 r. (Dz. U. 2026 poz. 644) znowelizowała m.in. art. 3 ust. 1h ustawy o rachunkowości, wskazujący, które jednostki są zaliczane do jednostek dużych niezależnie od osiąganych przez nie parametrów (sumy aktywów bilansu, przychodów ze sprzedaży oraz średniorocznego zatrudnienia).

Należy zaznaczyć, że z dniem 10 stycznia 2028 r. w ustawie o rachunkowości pojawi się nowy rozdział dotyczący przekazywania informacji do ESAP. Będzie on stosowany po raz pierwszy do dokumentów przekazywanych do ESAP za rok obrotowy rozpoczynający się po dniu 31 grudnia 2026 r. Przedmiotowa nowelizacja przewiduje również stosowne zmiany w ustawie o KRS (Dz. U. 2025 poz. 869) oraz KSH (Dz. U. 2024 poz. 18).