Wzrost opłaty cukrowej od 2026 roku
Opłata cukrowa – jest daniną, która ma przyczynić się do poprawy stanu zdrowia Polaków poprzez zniechęcenie ich do nabywania i spożywania napojów słodzonych.
Wysokość opłaty cukrowej zależy od ilości cukrów w napoju i w efekcie prowadzi do wzrostu cen napojów słodzonych. Im wyższa zawartość cukrów, tym wyższa cena napoju. Skuteczność i zasadność takiego rozwiązania od początku poddawana jest w wątpliwość – według niektórych źródeł wolumen sprzedaży napojów słodzonych, pomimo znaczącego spadku zaraz po wejściu w życie opłaty, obecnie powrócił już do poziomów sprzed wprowadzenia daniny. Inne źródła podają, że wolumen sprzedaży napojów objętych opłatą faktycznie się zmniejszył.
Opłata cukrowa składa się z kilku części, m.in. stałej i zmiennej. Część stałą należy uiścić za każdy litr napoju zawierającego 5 lub mniej gramów cukrów na 100 ml napoju lub co najmniej jedną substancję słodzącą (o której mowa w Rozporządzeniu PE i Rady (WE) nr 1333/2008). Część zmienna dotyczy natomiast każdego grama cukrów powyżej 5 g w 100 ml napoju. Dodatkowo „płatna” jest zawartość kofeiny lub tauryny. Niektóre napoje objęte są wyłącznie częścią zmienną, np. takie w których co najmniej 20% składu stanowi sok owocowy, warzywny lub owocowo-warzywny. Od 2026 roku stawki opłaty cukrowej mają ulec podwyższeniu:
- część stała opłaty wzrośnie z 0,50 zł do 0,70 zł za litr napoju,
- część zmienna wzrośnie z 0,05 zł do 0,10 zł za każdy gram cukru powyżej 5 g/100 ml, a
- dodatek za kofeinę lub taurynę wzrośnie aż z 0,10 zł do 1,00 zł.
Ponadto maksymalna stawka całkowita wyniesie 1,80 zł za litr (obecnie jest to 1,20 zł za litr).
Zmiany w wysokościach części składowych opłaty cukrowej sięgają nawet 900% (w przypadku dodatku za kofeinę lub taurynę). Według analiz branżowych, wejście w życie powyższych zmian, może wpłynąć na wzrost cen poszczególnych rodzajów napojów zawierających cukier, o nawet 10-20%.
Podwyżki w opłacie cukrowej mają wejść w życie od 1 stycznia 2026 r., jednak prace nad projektem ustawy zmieniającej nadal trwają. Nie ma również pewności, czy ustawa zostanie podpisana przez Prezydenta.
