Publikacje

Dokumentowanie stawki VAT 0% przy WDT

Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów jest opodatkowana stawką VAT w wysokości 0%. Dla zastosowania tej stawki konieczne jest posiadanie dowodów potwierdzających transakcję. Brak stosowanego udokumentowania zmienia charakter dostawy i może spowodować obciążenie sprzedaży krajową stawką VAT.

W praktyce organy podatkowe bardzo restrykcyjne podchodzą do opodatkowania WDT stawką VAT 0%. W szczególności badane są dwie przesłanki, a mianowicie:

wywóz towarów z terytorium Polski, oraz
terminowe skompletowanie dowodów potwierdzających WDT.

Sprawdzanie, czy sprzedany towar istniał i czy faktycznie został wywieziony nie powinien dziwić, gdyż wywóz towarów stanowi warunek uznania transakcji za WDT. Dostawca może być natomiast zaskoczony kwestionowaniem terminu rozliczenia stawki 0% ze względu na - często drobne - braki w udokumentowaniu dostawy. Rzecz jasna nie znajduje to uzasadnienia, zwłaszcza w świetle orzeczeń TSUE. Problem jednak w tym, że skutecznie argument ten dostawca może podnosić dopiero na etapie postępowania sądowego.

A co na to przepisy ustawy o VAT?

Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów (WDT) jest transakcją w wyniku której towary są wywożone z terytorium Polski na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Sam wywóz jednak nie wystarczy. Aby konkretną transakcję uznać za WDT musi ona nastąpić pomiędzy podatnikami zobowiązanymi do rozliczenia transakcji wewnątrzwspólnotowych, a to oznacza, że:

dostawca powinien być zarejestrowany do VAT-UE przed złożeniem deklaracji, w której wykazuje WDT,
nabywca z kolei powinien posiadać ważny numer VAT-UE nadany mu w innym państwie Unii ? z zasady już na moment dostawy i posłużyć się tym numerem wobec dostawcy.

O ile dostawca na ogół zna swój status, to nabywcę warto zweryfikować. Aktualnie potwierdzenie ważności numeru VAT-UE nabywcy można uzyskać korzystając z usług Krajowej Informacji Podatkowej.

Uwaga:
Weryfikacja ważności numeru VAT-UE kontrahenta powinna objąć również jego nazwę oraz adres.

Zrealizowanie dostawy w okolicznościach wskazujących, że nastąpiło WDT nie jest równoznaczne z możliwością wykazania jej ze stawką VAT 0%. W tym zakresie wymagane jest, aby dostawca posiadał stosowne dowody. Co więcej, dowody te powinien ?mieć w ręku? składając deklaracje podatkową VAT-7, w której wykazuje WDT ze stawka 0%.

Podstawowy katalog dowodów potwierdzających prawo do zastosowania stawki VAT 0% przy WDT obejmuje:

I. w przypadku transportu towarów przez przewoźnika lub spedytora:

dokumenty przewozowe wydane przez firmę transportową oraz
specyfikację poszczególnych sztuk ładunku;

II. w przypadku wywozu towarów bezpośrednio przez dostawcę ich nabywcę, przy użyciu własnego środka transportu:

specyfikację poszczególnych sztuk ładunku,
dokument (oświadczenie) zawierający co najmniej:

imię i nazwisko lub nazwę oraz adres siedziby działalności gospodarczej lub miejsca zamieszkania podatnika dokonującego wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz nabywcy tych towarów;
adres, pod który są przewożone towary, w przypadku gdy jest inny niż adres siedziby działalności gospodarczej lub miejsca zamieszkania nabywcy;
określenie towarów i ich ilości;
potwierdzenie przyjęcia towarów przez nabywcę do miejsca przeznaczenia, o których mowa w powyższych punktach;
rodzaj oraz numer rejestracyjny środka transportu, którym są wywożone towary lub numer lotu - w przypadku gdy towary przewożone są środkami transportu lotniczego.

Jeżeli wymienione wyżej dokumenty nie potwierdzają jednoznacznie, że towary zostały dostarczone do nabywcy na terytorium inne państwa Unii Europejskiej, dla udokumentowania stawki VAT 0% można posłużyć się dowodami uzupełniającymi, które wskazują, że miało miejsce WDT, w szczególności:

korespondencją handlową z nabywcą, w tym złożonym przez niego zamówieniem,
dokumentami dotyczącymi ubezpieczenia lub kosztów frachtu,
dokumentem potwierdzającym zapłatę za towar, z wyjątkiem przypadków, gdy dostawa ma charakter nieodpłatny lub zobowiązanie jest realizowane w innej formie, w takim przypadku inny - dokument stwierdzający wygaśnięcie zobowiązania;
dowodem potwierdzającym przyjęcie przez nabywcę towaru na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.

Uwaga:
Dla wykazania w deklaracji podatkowej VAT-7 WDT ze stawką VAT 0% podatnik musi dysponować dowodami potwierdzającymi dokonanie dostawy towarów oraz ich wywóz z terytorium Polski na terytorium innego państwa członkowskiego.

Brak dowodów potwierdzających WDT uniemożliwia wykazanie takiej transakcji w deklaracji podatkowej VAT-7 za stawką 0%. Co istotne, jeżeli dokumenty nie zostaną pozyskane przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej VAT-7 za drugi miesiąc po dostawie (albo odpowiednio następny kwartał ? przy rozliczeniach kwartalnych), transakcja powinna zostać opodatkowana stawką krajową.
Rzecz jasna po skompletowaniu dokumentów jest możliwa korekta tej stawki. Nie zmienia to jednak faktu, że zanim dokumenty te się pojawią, konieczne będzie rozliczenie podatku należnego.

Zajmując stanowisko, że ?lepiej zapobiegać niż leczyć?, warto wcześniej zadbać o udokumentowanie WDT, układając warunki współpracy z nabywcami w taki sposób, aby termin pozyskiwania oraz katalog dokumentów jednoznacznie potwierdzały prawo do stawki 0% przy WDT.
Należy również pamiętać, że z punktu widzenia fiskusa ?przesunięcie? terminu rozliczenia WDT ze stawką VAT 0% może generować pewne korzyści, jak chociażby odsetki od zaległości podatkowych, czy odroczenie terminu zwrotu VAT w związku ze złożeniem korekty. Powyższe z kolei zasadniczo może mieć wpływ na restrykcyjność poglądów organów podatkowych w kwestii sposobu dokumentowania stawki 0% przy WDT.

Podstawa prawna: art. 42 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz.U. z 2011 r. nr 177 poz. 1054 ze zm.)