Mandaty karne i ich obsługa bez odliczenia VAT
Odliczenie przez korzystającego z pojazdu podatku VAT od "refaktury" mandatu karnego budzi wątpliwości.
Umowy leasingu (lub najmu) samochodów z reguły zawierają postanowienia dotyczące przeniesienia na korzystającego kosztów mandatów karnych opłaconych przez leasingodawcę w imieniu korzystającego oraz opłat za obsługę takich mandatów (zapłata mandatu, udzielenie informacji o kierującym pojazdem). Dla udokumentowania należności z powyższego tytułu leasingodawcy wystawiają faktury z wykazaną kwotą podatku VAT zarówno od opłat za obsługę oraz - niekiedy - również od kwoty samego mandatu. Mając na uwadze fakt, że u źródła powstania należności leasingodawcy, bądź odpowiednio wynajmującego, leży naruszenie przepisów prawa, odliczenie VAT z faktur, o których mowa wyżej powinno budzić słuszne wątpliwości.
W tej kwestii Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 7 listopada 2025 r., (sygn. 0111-KDIB3-1.4012.684.2025.4.KO) zajął stanowisko niekorzystne dla podatników, odmawiając wnioskodawcy odliczenia VAT naliczonego z faktur dotyczących zarówno mandatów karnych, jak opłat pobieranych z tytułu ich obsługi. Uzasadniając brak prawa do odliczenia VAT naliczonego organ wskazał, że czynności, za które pobierane są dodatkowe opłaty tj. opłata administracyjna za udzielenie informacji o użytkowniku pojazdu, opłata administracyjna obsługi mandatu i opłata z tytułu równowartości zapłaconego mandatu, oceniane samodzielnie nie posiadają cechy opodatkowanej usługi w rozumieniu ustawy o VAT (nie istnieje beneficjent, który w związku z ich wykonaniem uzyskiwałby korzyść majątkową). Równocześnie te czynności nie składają się na kompleksową usługę leasingu, a pobieranie opłat z ich tytułu nie służy lepszemu wykonaniu podstawowej usługi leasingu, przez co przedmiotowe opłaty nie stanowią elementu wynagrodzenia za świadczoną usługę leasingu. W konsekwencji organ stwierdził, że „w związku z powyższym - w świetle art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy - nie przysługuje Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur otrzymanych od leasingodawcy lub wynajmującego dokumentujących opłaty administracyjne, tj. opłatę administracyjną za udzielenie informacji o użytkowniku pojazdu, opłatę administracyjną obsługi mandatu i opłatę z tytułu równowartości zapłaconego mandatu.”
Na uwagę zasługuje podstawa prawna rozstrzygnięcia. Powołany w interpretacji przepis art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT dotyczy bowiem faktur, które nie mogą stanowić podstawy do odliczenia wynikających z nich kwot podatku naliczonego, ponieważ dokumentują czynności niepodlegające opodatkowaniu lub zwolnione od podatku. Oznacza to, że w zakresie opłat administracyjnych za udzielenie informacji o użytkowniku pojazdu, za obsługę mandatu i opłat z tytułu równowartości zapłaconego mandatu, leasingodawcy oraz wynajmujący nie powinni wystawiać faktur z wykazaną kwotą podatku. Sama interpretacja zapewne nie przekona ich do odstąpienia od takiej praktyki, co jednak nie zmienia sytuacji leasingobiorców i najemców, dla których faktury z VAT dokumentujące ww. opłaty nie stanowią podstawy do odliczenia podatku naliczonego.
