Pożyczka z zagranicy to import usług zwolnionych z VAT

Udzielenie pożyczki w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, to nic innego jak świadczenie usług zwolnionych z VAT. Zakup tego rodzaju usługi od krajowego pożyczkodawcy nie powoduje po stronie pożyczkobiorcy żadnych obowiązków zakresie rozliczeń podatku. Przy czym jeżeli pożyczka podlega opodatkowaniu VAT (będąc jednocześnie zwolniona) pojawi się pożądany skutek na gruncie PCC, a mianowicie brak obowiązku zapłaty tego podatku.

Uzyskanie pożyczki przez polskiego podatnika VAT z zagranicy to już zupełnie inna sytuacja. Przede wszystkim należy pamiętać, iż miejsce opodatkowania usług pośrednictwa finansowego świadczonych pomiędzy podatnikami ustala się według reguły ogólnej, zgodnie z którą jest nim kraj siedziby usługobiorcy. Oznacza to, że w związku z uzyskaniem pożyczki, tak samo jak przy nabyciu innego rodzaju usług od zagranicznych kontrahentów, pożyczkobiorca powinien rozliczyć VAT w trybie importu usług w krajowej deklaracji VAT-7. Nie jest przy tym istotne, czy pożyczki udzieliła zagraniczna instytucja finansowa, czy też inny podmiot. Ważne jest, aby czynność ta została zrealizowana w ramach działalności gospodarczej. Przepisy ustawy o VAT przenoszą bowiem obowiązek rozliczenia podatku na usługobiorcę wówczas, gdy:

• miejscem opodatkowania usługi jest terytorium Polski;
• usługę świadczy podatnik nieposiadający w kraju siedziby działalności gospodarczej albo stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej,
• nabywcą usługi jest podatnik, tj. podmiot prowadzący działalność gospodarczą.

Podstawę opodatkowania w imporcie usługi udzielenia pożyczki stanowi kwota odsetek, natomiast obowiązek podatkowy powstaje z chwilą ich zapłaty.

Do ?zaimportowanej? pożyczki znajdzie zastosowanie zwolnienie z VAT, tak więc z zakupem nie będzie związana kwota podatku. Nie mniej transakcję należy wykazać w deklaracji VAT-7, odpowiednio:

• w wierszu 11 poz. 27 - pożyczki otrzymane od pożyczkodawców z państw trzecich;
• w wierszu 12 poz. 29 - pożyczki otrzymane od podatników podatku od wartości dodanej z Unii Europejskiej

Przedstawione powyżej zasady rozliczeń VAT dotyczą także innych kategorii usług pośrednictwa finansowego (np. udzielania gwarancji i poręczeń), jak również usług ubezpieczeniowych oraz pośrednictwa przy ich świadczeniu.

Przykład:
Spółka Alfa otrzymała pożyczkę od podatnika z Francji. Zgodnie z umową powinna opłacać odsetki za okresy miesięczne. Spółka jednak pierwszą płatność zrealizowała dopiero po 6-ciu miesiącach od otrzymania pożyczki, ale za to opłaciła odsetki za cały rok.
W takim przypadku obowiązek podatkowy w imporcie usług powstał w dacie zapłaty w odniesieniu do faktycznie uregulowanej kwoty odsetek. Spółka uwzględni zatem transakcję w rozliczeniu za okres, w którym dokonała płatności, wykazując kwotę zapłaconych odsetek w deklaracji VAT-7 w poz. 29 - z uwagi, że pożyczkodawcą jest podatnik z UE.