Towary niby takie same, a stawki podatku VAT różne

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów stwierdził, że przepisy ustawy o VAT, ustalające na niektóre towary obniżone stawki podatku VAT w zależności od symbolu PKWiU są zgodne z prawem unijnym (wyrok NSA z dnia 16 listopada 2015 r. - I FSK 759/14).

Spór rozpoczęła spółka produkującą napoje owocowe, w których udział soku owocowego lub warzywnego wynosi mniej niż 20% (dla tych stosuje stawkę VAT 23 %), oraz takie napoje, w których udział soku owocowego wynosi więcej niż 20% (dla tych zgodnie z przepisami ustawy o VAT powinna stosować stawkę VAT 5%). Spółka dowodziła, że krajowe przepisy w tym zakresie są niezgodne z dyrektywą oraz, że wszystkie produkowane przez nią towary (soki) powinny być opodatkowane obniżoną stawką, gdyż tak naprawdę spełniają tą samą funkcję.

Organ podatkowy uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, wskazując że towary produkowane przez wnioskodawcę nie są względem siebie podobne, i że o podobieństwie nie może świadczyć tylko spełnianie przez wszystkie napoje tej samej funkcji czyli (zaspokajanie pragnienia).

Również NSA oddalił skargę spółki. Sąd wskazał, że spółka źle zinterpretowała art. 98 Dyrektywy w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (2006/112/WE). Z dyrektywy tej wynika prawo do stosowania przez państwa członkowskie stawek obniżonych, a także prawo do odwołania się do nomenklatury scalonej, przy konstruowaniu katalogu towarów opodatkowanych obniżonymi stawkami podatku. NSA wskazał również, że dyrektywa wiąże państwa członkowskie co do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawiając im swobodę wyboru formy i środków. W związku z powyższym NSA uznał, że katalog towarów opodatkowanych obniżonymi stawkami podatku od towarów i usług może być skonstruowany w oparciu o Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług.

Sąd co prawda przytoczył orzecznictwo TSUE, z którego wynika, że zasada neutralności podatkowej sprzeciwia sią temu, aby towary lub usługi podobne, które są zatem konkurencyjne wobec siebie, były traktowane odmiennie z punktu widzenia podatku VAT (wyrok TSUE z dnia 10 listopada 2011 r. (C259/10 i C260/10). Jednak w przypadku produkowanych przez spółkę soków, sąd w poszerzonym siedmioosobowym składzie uznał, że towary te nie mogą być uznane za podobne. Podobieństwo towarów powinno być oceniane z perspektywy konsumenta, dla którego różnice między towarami będą miały wpływ na wybór danego towaru.

Sąd wskazał, że towary te różnią się co do składu, smaku i procesu produkcji. Udział naturalnego soku wpływa bowiem zdecydowanie na smak napoju, kształtując jednocześnie wybór konsumenta. W ocenie sądu konsumenci zwracają uwagę na takie kwestie jak skład napojów, zawartość sztucznych barwników, a także rodzaj napoju (napój gazowany, czy niegazowany). Te różnice między napojami produkowanymi przez spółkę świadczą o tym, że nie można ich uznać za towary podobne, które będą opodatkowane tą samą stawką podatku.