Wyrok NSA: Parkowanie samochodu firmowego w miejscu zamieszkania nie wyklucza pełnego odliczenia VAT
Organy podatkowe od lat stoją na stanowisku, że parkowanie samochodu służbowego w miejscu zamieszkania przedsiębiorcy stwarza możliwość wykorzystania pojazdu do celów prywatnych, co wyklucza prawo do pełnego odliczenia podatku VAT. Z interpretacją tą po raz kolejny nie zgodził się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że sam fakt parkowania samochodu służbowego w miejscu zamieszkania podatnika nie przesądza o jego prywatnym wykorzystaniu.
Najnowszy wyrok NSA z 3 października 2025 r. (I FSK 1618/22) umacnia przychylną podatnikom linię orzeczniczą ? ukształtowaną m.in. wyrokiem NSA z 5 kwietnia 2023 r. (I FSK 1995/19) czy z 21 marca 2024 r. (I FSK 1684/21), która potwierdza, że decydujące znaczenie w zakresie prawa do odliczenia VAT ma realny sposób wykorzystania pojazdu, a nie domniemana możliwość używania go do celów prywatnych.
Spór o ?możliwość? prywatnego użytku
Sprawa dotyczyła przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą w branży budowlanej, który używał samochodu osobowego wyłącznie w celach firmowych ? do dojazdu do miejsc prowadzenia działalności gospodarczej w kraju i zagranicą (w Niemczech). Z uwagi na specyfikę wykonywanej działalności podatnik parkował/garażował samochód służbowy w miejscu zamieszkania, które jest zarazem miejscem siedziby prowadzonej przez niego firmy. Pojazd stanowił środek trwały firmy, a podatnik prowadził ewidencję przebiegu i przyjął wewnętrzny regulamin, który zakazywał użycia samochodu do celów prywatnych.
Pomimo tego Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że podatnik nie spełnia przesłanek wskazanych w art. 86a ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, pozwalających na uznanie pojazdu za wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej. W ocenie organu, samo parkowanie pojazdu w miejscu zamieszkania zasadniczo pozwala na potencjalne wykorzystanie samochodu do celów prywatnych, co wystarcza, aby uznać pojazd za wykorzystywany w sposób mieszany. W konsekwencji, zdaniem organu, podatnik mógł odliczyć jedynie 50% kwoty podatku VAT od wydatków związanych z pojazdem.
Argumentacja sądów administracyjnych
Wojewódzki Sąd Administracyjny i Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że organ podatkowy dokonał zbyt daleko idącej interpretacji pojęcia ?możliwości wykorzystania pojazdu do celów prywatnych?.
W wyroku z dnia 28 lipca 2022 r. (sygn. I SA/Rz 272/22) WSA w Rzeszowie podkreślił, że organy podatkowe są związane opisem przedstawionym przez podatnika we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Skoro wnioskodawca jednoznacznie wskazał, że samochód służy wyłącznie celom działalności gospodarczej, a w dodatku wprowadził regulamin użytkowania i prowadzi ewidencję przebiegu, to nie można mu przypisywać prywatnego użytku tylko dlatego, że parkuje pojazd przy domu.
Pogląd ten w pełni podzielił NSA oddalając skargę kasacyjną złożoną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku I instancji.
Sądy zauważyły, że choć przepisy nie precyzują sposobów wyeliminowania potencjalnego ryzyka użycia samochodu do celów prywatnych, to ?czynnik ludzki? nie może automatycznie pozbawiać podatnika prawa do pełnego odliczenia VAT. Decydujące znaczenie ma faktyczne wykorzystywanie samochodu oraz wdrożone przez podatnika mechanizmy nadzoru. Jeżeli prowadzona przez podatnika ewidencja i regulamin używania samochodu firmowego obiektywnie potwierdzają wyłącznie służbowe przeznaczenie pojazdu to samo parkowanie samochodu w miejscu zamieszkania nie będzie przesądzać o jego prywatnym wykorzystaniu, zwłaszcza jeśli miejsce to jest jednocześnie siedzibą działalności.
Wnioski
Wyrok NSA to ważny sygnał dla przedsiębiorców, że prawo do odliczenia VAT nie może być ograniczane w oparciu o domniemanie potencjalnego wykorzystania samochodu do celów prywatnych. Argumentacja organu nie może więc opierać się na przypuszczeniach, lecz na faktach podważających wyłączny cel gospodarczy.
Korzystne orzeczenie NSA, nie oznacza jednak pełnej dowolności w zakresie odliczania VAT od wydatków związanych z samochodami służbowymi garażowanymi przy domu podatnika. Organy podatkowe w dalszym ciągu mogą kwestionować prawo do 100% odliczenia, jeśli uznają, że zabezpieczenia wprowadzone przez podatnika są pozorne lub niewystarczające.
Chcąc zachować pełne prawo do odliczenia podatnicy powinni unikać sytuacji, które mogą sugerować użytek prywatny samochodu (np. brak regulaminu korzystania z pojazdu, brak ewidencji przebiegu, wyjazdy w weekendy bez związku z działalnością czy brak zapisów potwierdzających cel służbowy).
Podstawa prawna: Wyrok NSA z 3 października 2025 r., sygn. akt I FSK 1618/22