Autor: Piotr Chojnacki

Orzeczenie Trybunału z 14 lipca 2014 r. stanowi podstawę do odmowy zastosowania niekonstytucyjnego przepisu już teraz, pomimo odroczenia utraty jego mocy obowiązującej o 18 miesięcy. Tak uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku.Więcej w Rzeczpospolitej:Nadal są szanse na odzyskanie podatku od dochodów nieujawnionych, (Rzeczpospolita, 2.02.2015)

Niekiedy spółki kapitałowe nie posiadając środków pieniężnych na wypłatę dywidendy lub wynagrodzenia za umorzenie udziałów wydawały wspólnikom składniki majątkowe. Organy podatkowe z otwartego katalogu przychodów podatkowych wywodziły, że jeżeli spółka zamiast wypłacać np. wynagrodzenie za umorzenie udziałów lub dywidendę wydaje składniki majątkowe, to po jej stronie powstaje przychód podatkowy w wysokości umorzonego zobowiązania. Argumentując swe stanowisko, organy podatkowe uznawały, że podatnik chcąc uzyskać środki na wypłatę na rzecz wspólnika pieniędzy musiałby sprzedać jakieś składniki majątkowe, co prowadziłoby do powstania przychodu podatkowego. Poprzez wypłatę wynagrodzenia lub dywidendy w postaci rzeczowej spółka kapitałowa uzyskuje analogiczny skutek jaki by powstał przy sprzedaży składnika majątkowego i wypłacie wspólnikowi należności w postaci pieniężnej.

 Ogólną zasadą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest zakaz orzekania przez sąd na niekorzyść strony skarżącej. Uzasadnieniem wprowadzenia zakazu orzekania na niekorzyść skarżącej jest uniknięcie sytuacji, w której strona nie zaskarża decyzji obawiając się o jeszcze bardziej niekorzystne rozstrzygnięcie. Jedynym wyjątkiem w tym zakresie jest prawo wydania przez sąd administracyjny orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, jeżeli występuje naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Wypłata na rzecz nierezydenta wynagrodzenia za korzystanie z urządzenia przemysłowego zobowiązuje polskiego przedsiębiorcę do pobrania podatku u źródła w myśl art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, gdyż nierezydent uzyskując przychody z tego tytułu w Polsce podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Pomimo iż ustawa zobowiązuje płatnika do poboru podatku u źródła, w związku z wypłatą wynagrodzenia na rzecz nierezydenta za korzystanie z urządzenia przemysłowego, nie określa co należy rozumieć pod tym pojęciem. Pojęcia tego nie definiują również polskie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. 

Na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, do przychodów podatkowych nie zalicza się otrzymanych lub zwróconych pożyczek, z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (art. 12 ust. 4 pkt 1 updop). Jednocześnie przychodu podatkowego nie stanowią odsetki naliczone, lecz nieotrzymane (art. 12 ust. 4 pkt 2 updop). W świetle tych uregulowań pojawia się wątpliwość czy odsetki skapitalizowane są przychodem podatkowym w dacie kapitalizacji, czy też w dacie ich faktycznej wypłaty. Wątpliwość sprowadza się do rozstrzygnięcia czy przepis art. 12 ust. 4 pkt 1 updop uznający za przychód odsetki skapitalizowane określa ogólną zasadę, iż są one przychodem podatkowym, czy może wskazuje również moment rozpoznania ich w przychodach podatkowych.   

Analizując interpretacje indywidualne Ministra Finansów można zauważyć, iż podatnicy często w jednym wniosku przedstawiają kilka stanów faktycznych lub złożony stan faktyczny. Wydając interpretacje indywidualne organy podatkowe niekiedy w odpowiedzi na jeden wniosek wydają kilka interpretacji indywidualnych. Interpretacje zawierają sformułowania np. w zakresie pytania nr x lub stanu faktycznego y została wydana odrębna interpretacja o sygnaturze xyz. Zdarza się jednak, że organ podatkowy w jednej interpretacji uznaje stanowisko wnioskodawcy w pewnej części za prawidłowe, a w pewnej części za nieprawidłowe.

Analizując interpretacje indywidualne Ministra Finansów, można zauważyć występujące zmiany linii orzeczniczych. Często zdarza się, że organy podatkowe prezentują jednolite stanowisko do pewnego momentu, po czym wydają szereg interpretacji pozostających w opozycji do dotychczas wydawanych. Taka sytuacja miała miejsce chociażby w przypadku rozliczania w czasie kwoty czynszu inicjalnego przy umowie leasingu czy zwolnienia z podatku dochodowego kwot umorzonych zobowiązań z WFOŚiGW. Dostrzegając możliwość uzyskania korzystanego stanowiska w swojej sprawie, podatnicy rozważają ponowne wystąpienie z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. Powstają jednak wątpliwości, czy może być wydana kolejna interpretacja zainteresowanemu, który uprzednio uzyskał już interpretację w analogicznym stanie faktycznym.

Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej udzielają przedsiębiorcom pożyczek na cele inwestycyjne. Pożyczka taka może być umorzona pod warunkiem wykorzystania części umorzonej pożyczki na realizację określonej inwestycji. W związku z umorzeniem zobowiązania, po stronie podatników często pojawia się wątpliwość czy kwota umorzonej pożyczki korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 21 ustawy o CIT. Stosownie do treści tego przepisu wolne od podatku są dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia, otrzymane na pokrycie kosztów albo jako zwrot wydatków związanych z otrzymaniem, zakupem albo wytworzeniem we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych.