Dywidendy w formie rzeczowej od nowego roku podlegają opodatkowaniu
Niekiedy spółki kapitałowe nie posiadając środków pieniężnych na wypłatę dywidendy lub wynagrodzenia za umorzenie udziałów wydawały wspólnikom składniki majątkowe. Organy podatkowe z otwartego katalogu przychodów podatkowych wywodziły, że jeżeli spółka zamiast wypłacać np. wynagrodzenie za umorzenie udziałów lub dywidendę wydaje składniki majątkowe, to po jej stronie powstaje przychód podatkowy w wysokości umorzonego zobowiązania. Argumentując swe stanowisko, organy podatkowe uznawały, że podatnik chcąc uzyskać środki na wypłatę na rzecz wspólnika pieniędzy musiałby sprzedać jakieś składniki majątkowe, co prowadziłoby do powstania przychodu podatkowego. Poprzez wypłatę wynagrodzenia lub dywidendy w postaci rzeczowej spółka kapitałowa uzyskuje analogiczny skutek jaki by powstał przy sprzedaży składnika majątkowego i wypłacie wspólnikowi należności w postaci pieniężnej.
Uzyskując negatywne stanowisko, podatnicy składali skargi na interpretacje lub decyzje wydawane przez organy podatkowe. Sądy administracyjne często zajmowały korzystne dla podatników stanowisko przyjmując, iż wydanie składników majątkowych w celu zaspokojenia zobowiązania z tytułu umorzenia udziałów, czy dywidendy nie stanowi przychodu podatkowego. Podkreślano iż do powstania przychodu podatkowego dochodzi w sytuacji, gdy podatnik zwiększa swój majątek. Wydanie, wyzbycie się składników majątkowych nie prowadzi do wzrostu majątku podatnika, a wręcz wywiera skutek przeciwny, w postaci zmniejszenia majątku podatnika. Takie stanowisko zajął m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 26 lutego 2014 r. (sygn. akt. I SA/Gd 5/14); Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 maja 2014 r. (sygn. II FSK 1338/12).
Począwszy od stycznia 2015 roku wchodzą w życie zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Jedna ze zmian polega na wprowadzeniu wprost do ustawy przepisu, zgodnie z którym opodatkowaniu podlega uregulowanie zobowiązania pieniężnego w całości lub części przez wykonanie świadczenia niepieniężnego. Przychód podatkowy stanowi wartość zobowiązania uregulowanego w formie świadczenia niepieniężnego.
Rodzi się pytanie, czy wprowadzenie przepisu, który nakazuje zaliczyć do przychodów podatkowych wartość zobowiązania uregulowanego w wyniku spełnienia świadczenia niepieniężnego oznacza, że do końca 2014 roku wypłata dywidendy w postaci rzeczowej nie podlega opodatkowaniu. Z jednej strony rozszerzenie katalogu przychodów podatkowych oznacza, że do dnia wejścia w życie przepisu zdarzenie takie powinno być neutralne podatkowo. Z drugiej strony jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej, wprowadzenie przepisu uznającego za przychód podatkowy kwoty zobowiązania uregulowanego poprzez świadczenie niepieniężne wynikało z rozbieżności w orzecznictwie jakie występowały w zakresie opodatkowania dywidend w formie rzeczowej. Co prawda jest to uzasadnienie projektu rządowego ustawy, co nie do końca potwierdza, iż zamiar ustawodawcy obejmował opodatkowanie dywidend rzeczowych już wcześniej, a zmiana ma jedynie charakter precyzujący ewentualne wątpliwości.