Odliczanie straty w działalności strefowej
Przedsiębiorcy rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej na obszarze specjalnej strefy ekonomicznej często w początkowym okresie tej działalności ponoszą stratę. Pojawia się wątpliwość, czy o wysokość straty poniesionej w początkowym okresie działalności, podatnik ma prawo pomniejszyć dochód strefowy (a więc zwolniony) w latach następnych.
W wyroku z dnia 8 października 2009 r. (II FSK 621/08), Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prawo do obniżania dochodu o straty poniesione w latach ubiegłych nie ma zastosowania do dochodów i strat poniesionych w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w specjalnej strefie ekonomicznej. Skoro dochody uzyskane z działalności prowadzonej w specjalnej strefie ekonomicznej, na warunkach określonych odrębnymi przepisami, są zwolnione od podatku dochodowego od osób prawnych, to tym samym zarówno przy ustalaniu dochodu podlegającego opodatkowaniu nie uwzględnia się przychodu osiąganego z działalności w tej strefie, jak i przy obliczaniu straty podatkowej nie bierze się pod uwagę przychodów uzyskanych w ramach działalności prowadzonej w strefie oraz poniesionych na ich uzyskanie kosztów. Jednocześnie NSA uznał, że prawo pomniejszenia dochodu o wysokość straty z lat poprzednich dotyczy dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania. Skoro w podstawie opodatkowania nie uwzględnia się przychodów i kosztów strefowych, tym samym nie istnieje podstawa prawna do pomniejszenia dochodu strefowego o stratę z działalności strefowej poniesionej w latach poprzednich.
Powyższe orzeczenie, pomimo iż jest dość rygorystyczne, znajduje potwierdzenie w literalnym brzmieniu przepisów. Kontrowersje w zakresie prawa do rozliczenia straty z działalności strefowej pojawiają się w przypadku utraty przez podatnika zezwolenia na prowadzenie działalności w strefie.
W wyroku z dnia 24 czerwca 2015 r. (II FSK 1368/13) NSA uznał, iż w przypadku utraty zezwolenia na prowadzenie działalności w SSE, podatnik nie ma prawa pomniejszenia dochodu opodatkowanego (uzyskanego po utracie zezwolenia) o stratę poniesioną w strefie w okresie, gdy podatnik korzystał ze zwolnienia. Cofnięcie zwolnienia nie powoduje powrotu do stanu sprzed jego udzielenia. Ustawodawca nie przewidział możliwości uwzględnienia po utracie zwolnienia straty ekonomicznej, poniesionej w SSE. Utrata zwolnienia, związana z niezachowaniem przez podatnika warunków jego uzyskania, powoduje powstanie po stronie podatnika obowiązku zwrotu udzielonej mu pomocy publicznej w postaci zwolnienia podatkowego poprzez jednorazowe doliczenie dochodu dotychczas zwolnionego do dochodu za okres rozliczeniowy, w którym zwolnienie utracono. Rozliczenie straty osiągniętej w danym roku podatkowym jest możliwe tylko w następujących po tym roku podatkowym najbliższych 5 latach. Jest ono ograniczone czasowo. Ustawodawca nie przewiduje możliwości odliczania straty wstecz, z dochodem osiąganym w latach poprzedzających stratę. Strata poniesiona przed utratą zezwolenia, ma jedynie charakter ekonomiczny, więc o jej wartość podatnik nie ma prawa pomniejszenia dochodu uzyskanego po utracie zezwolenia.